- Details
-
Category: 3. Sống & Chia Sẻ Lời Chúa
Hành động thanh tẩy Đền Thờ của Chúa Giêsu là một tuyên ngôn mạnh mẽ về sự thánh thiêng tuyệt đối của Ngài và là lời tiên tri về sự Phục Sinh của Ngài. Đây là một hành vi ngôn sứ công khai, công bố một kỷ nguyên mới. Chúa Giêsu Kitô đánh dấu một thay đổi lớn trong lịch sử cứu độ. Đền thờ bằng đá ở Giêrusalem được thay thế bằng chính Thân Mình Ngài: “Đền Thờ Chúa Giêsu muốn nói ở đây là chính thân thể Ngài” (Ga 2:21). Đền thờ - Thân Mình Ngài cũng là Giáo hội và mỗi người tín hữu: “Đền Thờ ấy chính là anh em” (1 Cr 3:17).
- Đền thờ mới, trung tâm của ơn cứu độ
Vào Lễ Vượt Qua, người Do Thái từ khắp nơi tụ họp về Giêrusalem để thực hiện giới luật kính viếng Đền Thờ. Luật quy định việc dâng lễ vật: bò, cừu, bồ câu và chim gáy. Tuy nhiên, không mấy ai mang theo động vật từ xa đến để làm lễ vật. Những người hành hương cũng phải nộp thuế Đền Thờ hàng năm bằng tiền Do Thái. Vì người Israel sống rải rác khắp các quốc gia vào thời điểm đó, mỗi quốc gia có đồng tiền riêng, nên họ buộc phải tìm người đổi tiền khi đến nơi. Họ mang theo cả tiền La Mã lẫn tiền Do Thái; tiền La Mã cho phép họ giao dịch với tất cả mọi người, trong khi tiền Do Thái cho phép họ giao dịch với đồng bào của họ.
Những yêu cầu thờ phượng như trên đã dẫn đến việc lập ra một chợ động vật thực sự và một trung tâm đổi chác ngoại tệ tại tiền sảnh của Đền thờ, được gọi là Sân của Dân Ngoại, nơi người nước ngoài được phép đi vào. Sự náo động giống như một khu chợ hoặc như một hội chợ nhộn nhịp ngày nay, được tô điểm bởi bầu không khí giao tiếp phương Đông, những bài hát quảng cáo sản phẩm, những tiếng tranh cãi giá cả... Tất cả những yếu tố này kết hợp lại thành một sự náo động không thể chấp nhận được trong không gian linh thiêng lẽ ra phải được tôn kính của đền thờ. Tất cả tạo ra một quang cảnh bát nháo của một Đền thờ bị phạm thánh. Người ta sẽ cảm nhận và hiểu rõ hơn sự phạm thánh này khi thử hình dung một nhà thờ ngày nay đầy những người bán hàng rong rao bán sản phẩm, la hét lớn tiếng và phá vỡ sự yên tĩnh cần có. Đền Thờ đã bị biến tướng thành nơi để trục lợi của lòng tham và làm ô uế không gian cầu nguyện, biến nơi thánh thiêng thành nơi buôn bán phàm tục. Trên thực tế, tình trạng này, vốn đã tồn tại qua nhiều năm, là một nguồn lợi nhuận bất chính, không chỉ cho những người bán hàng và đổi tiền, mà trước hết là cho các thành viên của Tòa Công Luận, đặc biệt là những người thuộc gia đình tư tế Anna. Họ đã tổ chức một hệ thống độc quyền kiểm soát thương mại tất cả các giao dịch trong khu vực đó. Không bị đe dọa bởi sự cạnh tranh, họ đã lợi dụng các quy định của lề luật để áp đặt giá trị bị thổi phồng, thiết lập các hoạt động gian lận và moi tiền của người dân với đủ loại phí.
Chúa Giêsu bị khuấy động bởi lòng nhiệt thành mà Ngài đã thể hiện đối với Nhà Cha, như Ngài đã xác định từ xưa: “Cha mẹ không biết là con có bổn phận ở nhà của Cha con sao?” (Lc 2: 39). Chúa Giêsu thấy Nhà Cha bị xúc phạm bởi kiểu buôn bán hỗn loạn, trục lợi, bất kể sự linh thánh. Ngài thấy hết mọi chuyện và Ngài phản ứng “Vì nhiệt tâm lo việc nhà Chúa” (Ga 2:17). Thánh Gioan mô tả: “Ngài liền lấy dây làm roi mà xua đuổi tất cả bọn họ cùng với chiên bò ra khỏi Đền Thờ; còn tiền của những người đổi bạc, Ngài đổ tung ra, và lật nhào bàn ghế của họ” (Ga 2:15). Cơn thịnh nộ chính đáng của Chúa Giêsu là vì những người bán hàng độc quyền đang dùng hàng hóa của mình để móc hầu bao của các khách hành hương, nhất là ăn chặn cắt cổ khi đổi tiền. Lời tuyên bố của Chúa Giêsu là một mệnh lệnh dứt khoát: “Đem tất cả những thứ này ra khỏi đây, đừng biến nhà Cha tôi thành nơi buôn bán” (Ga 2:16).
Những kẻ chống đối Chúa Giêsu không thể hiểu rằng đền thờ sẽ không còn là nơi thờ phượng Thiên Chúa nữa. “Các ông cứ phá huỷ Đền Thờ này đi; nội ba ngày, tôi sẽ xây dựng lại”vì “Đền Thờ Chúa Giêsu muốn nói ở đây là chính thân thể Ngài” (Ga 2: 19, 21). Hơn nữa, các con vật dùng để hiến tế, và phương tiện để mua chúng, dù sao cũng sẽ không còn cần thiết nữa vì Chúa Giêsu là của lễ hy sinh tối thượng. Thiên Chúa ngự trong con người Chúa Giêsu. Ngài là đền thờ mới. Thánh Augustinô diễn giải: “Chúa Giêsu đã nói về Đền thờ là Thân thể Ngài. Hãy xét đến quyền năng này mà Ngài đã phán rằng Ngài sẽ tỏ bày cho loài người, bởi vì thân thể của Ngài, chính là Đền Thờ của Thần Tính ẩn giấu bên trong. Người Do Thái nhìn thấy Đền Thờ bên ngoài, nhưng Thần Tính ngự bên trong thì họ không thấy. Lời Chúa phán đã đề cập đến Sự Phục Sinh trong tương lai khi nói về Đền Thờ.” [1]
Nhờ Bí tích Rửa tội, chúng ta cũng là đền thờ của Thiên Chúa, như Thánh Phaolô thừa nhận: “Nào anh em chẳng biết rằng anh em là Đền Thờ của Thiên Chúa, và Thánh Thần Thiên Chúa ngự trong anh em sao?” (1 Cr 3:16). Thánh nhân còn khẳng định thân thể chúng ta là thân thể của Chúa Kitô: “Nào anh em chẳng biết rằng thân xác anh em là phần thân thể của Chúa Kitô sao?” (Cr 6:15). Thật kỳ diệu.
Thánh nhân nói những điều này, ám chỉ rằng “thân thể chúng ta” ở trong sự thánh thiện và tinh khiết, vì là “các chi thể của Chúa Kitô.” Và vì lý do này, ngài nói: “Vậy ai phá huỷ Đền Thờ Thiên Chúa, thì Thiên Chúa sẽ huỷ diệt kẻ ấy” (1 Cr 3: 17). Thánh nhân đặt câu hỏi: “Vậy thì, không phải là một sự phạm thượng tột độ sao, khi nói rằng đền thờ Thiên Chúa, nơi Thánh Thần của Chúa Cha ngự trị, và các chi thể của Chúa Kitô, không được dự phần vào sự cứu rỗi, mà bị đưa đến sự hư mất? Hơn nữa, thân thể chúng ta được sống lại không phải bởi bản tính riêng của nó, mà bởi quyền năng của Thiên Chúa. Do đó thánh nhân khuyên bảo các tín hữu Côrintô: thân xác con người không phải để gian dâm, mà để phụng sự Chúa, vì Chúa làm chủ thân xác. Thiên Chúa đã làm cho Chúa Kitô sống lại; chính Ngài cũng sẽ dùng quyền năng của mình mà làm cho chúng ta sống lại” (1 Cr 6: 13-14). [2]
Hành động này cảnh tỉnh chúng ta về Đền Thờ tâm hồn của mỗi người. Nếu Chúa Giêsu phẫn nộ vì người Do Thái đã tục hóa Đền Thờ, thì Ngài sẽ còn phẫn nộ hơn nếu chúng ta cho phép những ham muốn tội lỗi, ích kỷ, và những toan tính trần tục chiếm ngự tâm hồn chúng ta, là đền thờ nơi Thánh Thần Thiên Chúa ngự trị.
- Đền thờ đích thực là thân thể phục sinh của Chúa Kitô
Khi Người Do Thái đòi một “dấu lạ” chứng tỏ quyền năng, Chúa Giêsu đã đưa ra dấu lạ vĩ đại nhất: “Các ông cứ phá huỷ Đền Thờ này đi; nội ba ngày, tôi sẽ xây dựng lại” (Ga 2:19).
Sự nhầm lẫn của họ: “Đền Thờ này phải mất bốn mươi sáu năm mới xây xong, thế mà nội trong ba ngày ông xây lại được sao?” (Ga 2:20) cho thấy sự hạn chế của cách nhìn vật chất. Thánh sử Gioan đã giải thích một cách rõ ràng: “Nhưng Đền Thờ Chúa Giêsu muốn nói ở đây là chính thân thể Ngài” (Ga 2:21). Lời tuyên bố này báo trước cuộc Khổ Nạn, cái Chết và sự Phục Sinh vinh hiển của Chúa Kitô, là giao ước mới và vĩnh cửu, là một cuộc cách mạng thay đổi tất cả.
Chỉ sau khi Chúa Kitô “từ cõi chết trỗi dậy, các môn đệ nhớ lại Ngài đã nói điều đó, Họ tin vào Kinh Thánh và lời Chúa Giêsu đã nói” (Ga 2:22). Cái chết và sự Phục Sinh của Chúa Kitô là ánh sáng soi rọi toàn bộ kế hoạch cứu độ. Chính Chúa Kitô đã làm cho mọi hy tế và nghi thức cũ của đền thờ cũ trở nên trọn vẹn trong Hy tế Thập giá và sự Phục sinh vinh hiển của Ngài.
Đền Thờ bằng đá được thiết lập để dâng các hy tế là các con vật. Đền Thờ Thân Thể Chúa Kitô được thiết lập để dâng Hy Tế hoàn hảo và duy nhất trên Thập Giá. Khi Thân Thể Chúa Kitô trỗi dậy, Ngài trở thành trung tâm mới của sự thờ phượng, là nơi gặp gỡ đích thực giữa Thiên Chúa và con người.
Đức Giáo Hoàng Phanxicô suy ngẫm về thân thể Chúa Giêsu là đền thờ của Thiên Chúa: “Thân xác Ngài, bị hủy diệt trên Thập Giá bởi bạo lực của tội lỗi, sẽ trở thành nơi gặp gỡ phổ quát giữa Thiên Chúa và loài người trong sự Phục Sinh. Và chính Chúa Kitô Phục Sinh là nơi gặp gỡ phổ quát cho tất cả mọi người, giữa Thiên Chúa và loài người.” [3]
- Cộng Đoàn tín hữu là Đền Thờ
Chúa Kitô Phục Sinh trở thành Đền Thờ mới, Ngài trao quyền năng này cho cộng đoàn Giáo hội. Thánh Phaolô sử dụng hình ảnh ngôi nhà để mô tả Giáo hội như một công trình xây dựng của Thiên Chúa: “Anh em là ngôi nhà Thiên Chúa xây lên” (1 Cr 3: 9). Thánh Phaolô giảng dạy về trách nhiệm xây dựng cộng đoàn Giáo hội trên nền móng vững chắc và thánh thiện không thể lay chuyển là Chúa Kitô.
Thánh Phaolô nhận thức rõ ràng công việc của con người là hợp tác với Thiên Chúa trong việc xây dựng Giáo hội: “Thật vậy, chúng tôi là cộng sự viên của Thiên Chúa” (1 Cr 3:9). Thánh nhân, với tư cách là “kiến trúc sư lành nghề” (1 Cr 3:10), đã đặt nền móng. Ngài nhấn mạnh nền móng đó là một thực tại không thể thay đổi: “Vì không ai có thể đặt nền móng nào khác ngoài nền móng đã đặt sẵn là Chúa Giêsu Kitô” (1 Cr 3:11).
Đây là sự hoàn tất lời tiên tri về Đền Thờ. Sau khi Chúa Kitô Phục Sinh, Thánh Thần được sai đến để biến mỗi cá nhân và toàn bộ cộng đoàn thành Đền Thờ sống động của Thiên Chúa. Thân thể mỗi người là nơi Thánh Thần ngự trị, đòi hỏi sự thánh thiện và tôn trọng. Giáo hội là Ngôi Nhà, là Đền Thờ, trong đó sự chia rẽ, bất hòa, hoặc làm suy yếu sự hiệp nhất của Thân Thể Đức Kitô là hủy hoại Đền thờ của Thiên Chúa.
Giáo hội không thể tồn tại nếu không dựa trên Chúa Kitô. Mọi giáo huấn, mọi hoạt động mục vụ, mọi công việc tông đồ phải bắt nguồn từ Chúa Kitô, như Giáo lý Công giáo khẳng định: “Hội Thánh là Thân Thể của Chúa Kitô. Nhờ Thần Khí và nhờ hành động của Ngài trong các bí tích, nhất là bí tích Thánh Thể, Chúa Kitô, Đấng đã chết và đã sống lại, làm cho cộng đoàn các tín hữu nên Thân Thể của Ngài…Hội Thánh là một Thân Thể có Đức Kitô là Đầu: Hội Thánh sống do Ngài, trong Ngài, và cho Ngài; chính Ngài sống với Hội Thánh và trong Hội Thánh” (GLHTCG, 805, 807).
Gần đây nhất, Đức Giáo Hoàng Lêô XIV kêu gọi mọi người xây dựng Giáo hội bằng những hành động phục vụ và yêu thương cụ thể: “Chúng ta phải mơ ước và xây dựng một Giáo Hội khiêm nhường hơn; một Giáo Hội không đứng thẳng như người Pharisêu, đắc thắng và tự mãn, nhưng cúi xuống rửa chân cho nhân loại; một Giáo Hội không xét đoán như người Pharisêu đã làm với người thu thuế, nhưng trở thành nơi chào đón tất cả mọi người; một Giáo Hội không khép kín trong chính mình, nhưng luôn lắng nghe Thiên Chúa để có thể lắng nghe mọi người. Chúng ta hãy dấn thân xây dựng một Giáo Hội hoàn toàn hiệp nhất, phục vụ và hướng về Chúa Kitô, và do đó dấn thân phục vụ thế giới” (Bài giảng Thánh lễ mừng Năm Thánh của các Nhóm Thượng Hội đồng và các Cơ quan Tham gia, 26 tháng 10 năm 2025).
Phêrô Phạm Văn Trung
[1] số 31, https://www.catholiccrossreference.online/fathers/index.php/John%202:19
[2] số 2, đã dẫn trên
[3] https://www.retreathousebandra.in/let-jesus-cleanse-your-heart-pope-francis-says
- Details
-
Category: 3. Sống & Chia Sẻ Lời Chúa
Thứ Sáu Tuần 31 TN C
Dụ ngôn “Người Quản Lý Bất Lương” được đặt trong Bối Cảnh Phụng Vụ của Thứ Sáu Tuần 31 Thường Niên Năm Lẻ, cho ta thấy gương mặt của Đức Kitô – Người Tôi Trung của Thiên Chúa, được sai đến chỉ để thi hành ý muốn của Chúa Cha. Đức Giêsu nói: Người Con không thể tự mình làm bất cứ điều gì, ngoại trừ điều Người thấy Chúa Cha làm; vì điều gì Chúa Cha làm, thì người Con cũng làm như vậy (Ga 5,19). Đức Giêsu có một Người Cha phung phí: Người phung phí khi gieo hạt giống cả trên vệ đường, sỏi đá và bụi gai; Người phung phí khi đối xử nhân hậu với người con hoang đàng phung phá hết tài sản; Người phung phí đến nỗi, hiến cho nhân loại cả Người Con Một Yêu Dấu, tài sản quý giá nhất của Người.
Ơn cứu độ chính là kho tàng, là sản nghiệp Chúa dành cho ta. Tất cả là của Chúa, ta chỉ là người quản lý, ta hãy bắt chước và nên đồng hình đồng dạng với Đức Kitô, Người Quản Lý bất lương hoang phí nguồn ơn cứu độ của Chúa Cha, đến nỗi, phí luôn giọt Máu cuối cùng trên thập giá để cứu độ ta, như cây hương mộc vẫn tỏa hương thơm cho chiếc rìu chặt nó, tình yêu, lòng thương xót của Đức Giêsu vẫn tuôn đổ dạt dào trên những kẻ chống đối, bách hại và đóng đinh Người. Đức Kitô, Người Quản Lý bất lương, đã phung phí hết tài sản của Chúa Cha, là chính mình, cho một nhân loại bất lương, bất hiếu, bất trung; Người đã phung phí đến hơi thở cuối cùng, để cứu sống, và chữa lành một nhân loại phung hủi nhơ uế vì tội lỗi. Ước gì ta biết nên giống Đức Kitô, để cũng được Chúa Cha khen là “người quản lý bất lương”.
Tung hô Tin Mừng: Ai giữ lời Đức Kitô dạy, thì nơi kẻ ấy, tình yêu Thiên Chúa đã thực sự nên hoàn hảo. Lời Chúa phán là lời chúc bình an cho Dân Người, lời Đức Kitô là lời cứu độ, là lời ban sự sống; tình yêu của Thiên Chúa thực sự nên hoàn hảo nơi chúng ta, khi lời hứa cứu độ được thành toàn nơi chúng ta và nơi tất cả mọi người. Chúng ta là người quản lý kho tàng ơn cứu độ của Thiên Chúa, vì thế, chúng ta phải làm cho mình và cho người khác được hưởng ơn cứu độ của Chúa, như Đáp Ca, Thánh Vịnh 97: Chúa đã biểu dương ơn Người cứu độ, mặc khải đức công chính của Người trước mặt chư dân. Toàn cõi đất này đã xem thấy ơn cứu độ của Thiên Chúa chúng ta. Tung hô Chúa, hỡi toàn thể địa cầu, mừng vui lên, reo hò đàn hát. Trong Bài đọc 1 Thánh Lễ, thánh Phaolô tự nhận: Thiên Chúa đã cho tôi làm người phục vụ Đức Giêsu Kitô, để các dân ngoại trở nên lễ phẩm đẹp lòng Thiên Chúa, để những kẻ đã không được loan báo về Người, sẽ thấy; những kẻ đã không được nghe nói về Người, sẽ hiểu.
Chúng ta, không chỉ, lo cho những người đang sống được hưởng ơn cứu độ của Chúa, mà còn, phải cầu nguyện cho những người đã chết, như trong Bài đọc 1 Kinh Sách, ông Giuđa Macabê đã quyên tiền gửi về Giêrusalem xin dâng lễ đền tội cho những chiến binh tử trận. Cầu nguyện cho kẻ chết được thứ tha tội lỗi, quả là việc thánh thiện và tốt lành. Ai làm như vậy sẽ được một phần thưởng vô cùng quý giá. Trong Bài đọc 2 Kinh Sách, thánh Ghêgôriô Nadien cũng nói: Cầu nguyện cho người quá cố là một ý tưởng lành thánh, Đức Kitô là Chúa và Thiên Chúa chúng ta, Người sẽ đón nhận những anh chị em chúng ta đã qua đời, vì Người đã đổ máu đào cứu chuộc họ.
Tất cả đều do bởi ơn Chúa, vì thế, tự sức mình, chúng ta không thể tin nhận Đức Kitô là Đấng Cứu Độ duy nhất của chúng ta, chúng ta rất cần ơn Chúa, để có thể hưởng ơn cứu độ của Người, như Lời Tổng Nguyện: Chỉ nhờ Chúa ban ơn, các tín hữu Chúa mới có thể thờ Chúa cho phải đạo, xin giúp đỡ chúng con thẳng tiến về cõi trời Chúa hứa mà không bị vấp ngã trên đường. Ca Nhập Lễ: Lạy Chúa, xin đừng bỏ mặc, đừng nỡ xa con, xin Ngài mau phù trợ. Ca Hiệp Lễ: Lạy Chúa, Chúa sẽ dạy con biết đường về cõi sống: Trước Thánh Nhan, ôi vui sướng tràn trề.
Emmanuel Nguyễn Thanh Hiền,OSB.