8. Đời Sống Tâm Linh

Hạnh Phúc – Chương 4: CHA MẸ VÀ CON CÁI

Trẻ vị thành niên không bị kết án phạm pháp, mà chỉ có bố mẹ chúng mới bị khép tội phạm pháp. Ngày nay giới răn thứ tư “Hãy thảo kính cha mẹ” hiếm khi được trưng ra như phương tiện phục hồi nếp sống an bình trong gia đình. Nếu kỷ luật trong gia đình bị lơ là thì về sau khó mà phục hồi lại được. Như Coleridge từng nói: “Nếu bạn dạy dỗ con cái theo một đường lối khiến chúng ác cảm với các tình cảm tôn giáo của các dân tộc nơi mà chúng sinh sống, thì chúng sẽ dễ dàng trở nên những kẻ côn đồ hay là những kẻ cuồng tín và cả hai loại người này cũng chẳng khác gì nhau”. Cách cư xử của con cái đối với cha mẹ chúng đã để lại những hậu quả khác nhau. Các bà mẹ thường phải đau khổ vì bọn chúng sống bê bối nhiều hơn là các bậc làm cha vui mừng vì hạnh kiểm của chúng.

Bổn phận cha mẹ đối với con cái một đàng là phải tránh đối xử khắc nghiệt với chúng, một đàng không được buông thả chúng. Thiên Chúa ban cho cha mẹ đứa con như một chất liệu mềm dẻo để đúc thành tốt hoặc thành xấu. Giả như Thiên Chúa đặt vào tay bậc làm cha mẹ một viên kim cương quý giá và bảo họ khắc lên đó một câu mà ngày phán xét cuối cùng sẽ được đọc lên cho mọi người nghe và câu đó sẽ được kể như bản chỉ dẫn cho thấy tư tưởng và lý tưởng của họ thì sao nhỉ? Hẳn họ sẽ ghi khắc cẩn thận biết bao! Ấy thế mà chính cha mẹ sẽ bị phán xét vào ngày chung thẩm về tấm gương mà họ để lại cho con cái mình. Trách nhiệm kinh khủng này dĩ nhiên không bao giờ có nghĩa là nếu con cái phạm sai lầm, cha mẹ phải nổi cơn thịnh nộ lên, bởi vì như thế sẽ làm chúng nhụt chí. Cha mẹ phải đóng vai Thiên Chúa trong gia đình mình. Nếu họ tỏ ra như bạo chúa thì họ sẽ vô tình phát triển thứ tình cảm chống đối tôn giáo nơi con mình. Trẻ con thường yêu thích được chấp thuận, chúng rất dễ rơi vào tuyệt vọng nếu bị khiển trách quá mức. Sẽ khó dạy bảo về Tình yêu và lòng xót thương của Chúa cho con cái mình biết bao nếu các nhiếp chính của Ngài (tức bố mẹ) trong môi trường gia đình lại cư xử không hề biết thương xót hoặc khó khăn lắm mới làm được điều đó! Một khi thiện chí đã bị hạ thấp, lũ trẻ bị lăng mạ thì chắc chắn chúng sẽ tỏ ra cho cha mẹ thấy chúng cũng chẳng tốt hơn những gì bố mẹ đã nghĩ về chúng.

Trẻ con đến với Kitô giáo theo cách thức của chúng qua lời nói của Đấng Sáng Lập: “Hãy để trẻ nhỏ đến cùng Ta, đừng ngăn cản chúng vì nước trời thuộc về những kẻ giống như chúng”. Ngài đã thánh hiến tuổi thơ bằng cách trở nên một đứa bé, vui đùa trên vùng đồi núi xanh ngắt làng Nazaréth, ngắm nhìn chim mẹ đùa giỡn với bầy con. Từ ngày đó, điều này đã trở nên muôn đời đúng đắn: “Hãy dạy dỗ đứa bé con đường chân chính, và mãi đến già, nó sẽ không xa lìa khỏi con đường ấy”. Khi non cây nghiêng phía nào, thì khi lớn lên cây nghiêng phía ấy. Thật thú vị khi nhìn vào những đứa trẻ, chúng ta có thể đoán được đường lối hành động của chúng dựa theo gốc gác gia đình chúng. Cây tốt thì mới sinh trái ngọt, vì thế người ta có thể suy đoán tính tình bố mẹ qua đám con của họ. Người ta thấy rằng trong những gia đình nào mà cha hoặc mẹ chỉ cần liếc nhìn một cái là đứa trẻ cũng đã biết ý của cha mẹ để làm theo, thì những đứa trẻ trong gia đình đó không sợ bị hư thân, lầm lạc.

Ngày nay người ta có khuynh hướng trút trách nhiệm cho nhà trường. Tuy nhiên phải nhớ rằng giáo dục một đứa trẻ thì khác xa với việc lo chăm bón đất, lo đủ khí trời và ánh sáng. Một hạt giống sẽ lớn mau hơn tuỳ theo đất đai và khí hậu, tuy nhiên cây có lớn lên còn tuỳ nơi hạt được gieo nữa. Cũng thế, giáo dục không phải chỉ là giáo dục tâm trí mà phải giáo dục cả ý chí nữa. Tri thức nằm trong tâm trí còn tính tình nằm nơi ý chí. Chất đống tri thức vào tâm trí đứa bé mà chẳng rèn luyện ý chí nó yêu mến điều thiện thì khác nào đưa khẩu súng nhét vào tay nó. Không được giáo dục mặt tâm trí thì đứa trẻ có thể trở thành một con người đần độn. Chứ được giáo dục mặt tâm trí mà thiếu giáo dục lòng yêu mến điều thiện thì một đứa bé có thể trở thành một con quỉ ma mãnh.

Tuổi trẻ hôm nay là tương lai của đất nước. Những người trẻ là nguồn bảo đảm cho đất nước được tiến bộ, là mũi tên mạnh mẽ dẫn đất nước đến một tương lai sán lạn hơn, là đôi cánh cao bay chất chứa bao kỳ vọng. Ngay cả trong thời chiến, sức mạnh của một dân tộc không hệ tại đạn bom của nước đó mà hệ tại những người chiến sĩ bảo vệ nước. Trong thời bình, không phải là nền kinh tế hay chính trị cứu vớt đất nước mà chính là những kinh tế gia tài ba và những chính khách lỗi lạc, song muốn được như thế, trước đó họ phải là những đứa con gương mẫu. Muốn được thế, thứ nhất, phải có ơn Chúa, thứ hai phải được gia đình dạy cho bài học về tình yêu và chân lý và được nhà trường dạy cho kiến thức và lòng tự chủ. Ngay cả trong những thất bại đầu đời của đàn con, các bậc cha mẹ cũng chớ nên ngã lòng, mà hãy nhớ rằng cách đây mười lăm thế kỷ, khi nhìn thấy một bà mẹ nát lòng vì cậu con hoang đàng, thánh Ambrosiô đã nói với bà ta như sau: “Này bà Monica, bà đừng sợ, cậu bé mà bà đã tốn bao nhiêu nước mắt như thế thì không thể nào hư mất đâu”. Thật thế, cậu bé cao ngạo và lêu lổng đó về sau đã trở thành vị thánh Augustinô vĩ đại, uyên thâm. Mọi người trước khi qua đời đều nên đọc tập “Tự thú” của Ngài.

Gm. Fulton Sheen

Niềm Tín Thác – Chương XIX: TÍN THÁC TRONG LỖI LẦM

I.  NHỮNG LỖI LẦM KHÔNG NÊN LÀM GIẢM NIỀM TÍN THÁC CỦA TA, VÌ THIÊN CHÚA LÀ ĐẤNG VÔ CÙNG THƯƠNG XÓT : NGÀI CẦN PHẢI CÓ NHỮNG SỰ KHỐN NẠN CỦA TA ĐỂ THỰC THI LÒNG THƯƠNG XÓT CỦA NGÀI : FELIX CULPA !

– THÁI ĐỘ PHẢI GIỮ : SAU NHỮNG LỖI LẦM, HÃY GIEO MÌNH VÀO VÒNG TAY CHÚA VỚI MỘT NIỀM TÍN THÁC TRÌU MẾN, VÀ TỎ RA CỞI MỞ VÀ TỰ NHIÊN VỚI NGÀI NHƯ TRƯỚC KIA.

Những lỗi lầm không được làm giảm niềm tín thác của ta, vì Thiên Chúa là Đấng vô cùng thương xót : Ngài cần có những sự khốn nạn của ta để thực thi lòng thương xót của Ngài : Felix culpa ! – Cản trở lớn nhất của niềm tín thác của ta là những lỗi phạm, những tội lỗi nhất là những lỗi phạm cố tình. Người ta có thể cứ vững lòng trông cậy giữa những khó khăn của cuộc đời, như những khô khan, buồn rầu, những cơn cám dỗ, vì dầu sao đó cũng là những thử thách của Chúa. Đó chẳng phải là những phương tiện Chúa quan phòng dùng để đo lường niềm tín thác của ta, và để hoàn thiện nó sao ? Nhưng khi chúng ta sa ngã do lỗi của mình, khi chúng ta xúc phạm đến Chúa, nhất là cố tình xúc phạm đến Ngài, thì tự nhiên chúng ta tự cảm thấy mình không xứng đáng với những ơn Ngài đã ban cho ta. Tự nhiên chúng ta cảm thấy không còn thân mật như trước kia với Đấng mà ta đã xúc phạm, đã làm phiền lòng. Và tất nhiên niềm tín thác của tạ bị dội lại.

Thật ra, các lỗi lầm chỉ là cản trở cho niềm tín thác của ta, vì đó chưa phải là niềm tín thác tinh ròng : sự tín thác của ta đã dựa vào bản thân ta, dựa vào công phúc và các nhân đức của ta hơn là dựa vào lòng nhân hậu và lòng thương xót vô cùng của Chúa.

Niềm tín thác đích thực và tinh ròng không có gì phải sợ những lỗi lầm, cả những lỗi lầm cố tình của ta, bởi vì ta là loài yếu đuối, có thể sa ngã. Bởi vì, đáng buồn thay ! Cả những tâm hồn quảng đại cũng vẫn phải chịu những sự yếu đuối đó của bản tính loài người. Đôi khi Thiên Chúa cho phép xảy ra những sự sa ngã nặng nề để sinh ra một lợi ích lớn lao cho linh hồn. Đó là trường hợp của tông đồ Phêrô, vị tông đồ rất được Chúa yêu thương.

Người ta tỏ ra chưa hiểu biết gì lắm về lòng nhân hậu, tình yêu thương và sự thánh thiện của Chúa, nếu người ta để cho niềm tín thác bị ảnh hưởng bởi những sa ngã, nếu người ta giảm bớt lòng trông cậy. Đúng thế, nếu chúng ta có một ý tưởng xác đáng về tình thương và lòng thương xót của Chúa, các tội lỗi của ta sẽ chỉ tác động đến niềm tín thác của ta, bằng cách gia tăng và thanh tẩy lòng trông cậy đó. Các tội lỗi sẽ gia tăng niềm tín thác, theo mức chúng khiến ta dứt bỏ được sự tin tưởng vào mình là cái hợp chất vẫn làm mất chất tinh ròng của một niềm tín thác đích thực.

Các thánh và các bậc tôn sư dạy đường trọn lành đã nói rất nhiều về vấn đề này. Chỉ cần mở bất cứ cuốn sách nào trong kho tàng qúi giá này.

Thánh Phanxicô Salêsiô, vị thánh hiền hậu và tốt lành đã thao thao bất tận, khi nói về vấn đề này. Chẳng hạn ngài viết : “Chúng ta càng thấy mình khốn nạn, chúng ta càng tin tưởng nơi lòng nhân hậu và lòng thương xót của Thiên Chúa. Bởi vì giữa lòng thương xót và sự khốn nạn, luôn có một mối liên hệ lớn lao, đến nỗi cái này không thể tác động khi không có cái kia. Nếu Thiên Chúa không tạo thành con người, Ngài có thể thật sự rất tốt lành, nhưng Ngài không thể có lòng thương xót, bởi vì lòng thương xót chỉ thực thi đối với những kẻ khốn nạn”.

Đức Cha Gay thì nói rất rõ : “Tội lỗi đụng tới Thiên Chúa theo nghĩa nó xúc phạm đến Ngài,  nhưng không bao giờ nó đụng tới Ngài theo nghĩa nó biến đổi con người của Ngài. Nó biến đổi các hành vi của Ngài, nhưng không thay đổi chút nào thái độ căn bản của Ngài đối với chúng ta, nghĩa là nó không thay đổi tình thương của Ngài đối với chúng ta. Đối với bản chất hư vô của ta, lòng nhân hậu của Ngài trở thành tình thương, và đối với tội lỗi của ta thì tình thương của Ngài trở thành lòng thương xót. Đó là tất cả sự thật. Vâng, đó là tất cả sự thật, với điều kiện là kẻ tội lỗi giữ lòng trông cậy”.[1]

Một tiếng nói khác, rất hùng hồn của thế kỷ vừa qua, cũng đã để lại những lời vô cùng an ủi như sau : “Hạnh phúc thay ! Những ai có lòng thương xót !”. Khi tuyên bố những lời này, Con Thiên Chúa làm người đã tỏ cho ta thấy chính niềm hạnh phúc của Ngài và của Cha Ngài ở trên trời. Bởi vì nếu đối với một người phàm như chúng ta, lòng thương xót còn là nguồn mạch của hạnh phúc, thì phương chi đối với Thiên Chúa là Đấng có lòng thương xót rộng lớn vô cùng, hạnh phúc ấy ai có thể tưởng tượng được ? Hạnh phúc thay những ai có lòng thương xót, vậy diễm phúc vô cùng là Đấng mà chỉ mình Ngài được gọi là Đấng nhân hậu (“Chỉ mình Thiên Chúa là nhân hậu” : Mt 19,17), và Đấng mà lòng nhân hậu và lòng thương xót được chúc tụng đến muôn đời : “Hãy chúc tụng Chúa vì Ngài nhân hậu, vì lòng thương xót của Ngài đến muôn đời !” (Tv 99,5)[2]. Khi nghe những lời này, người ta tưởng như được nghe âm vang chính những lời giảng dạy của Chúa Giêsu, và nhờ đó chúng ta mới hiểu tại sao trên trời lại vui mừng đến thế, khi có một người tội lỗi ăn năn hối cải.

Có thể nói : khi tôi phạm tội, tôi có thể mang lại cho Chúa một nguồn vui lớn lao, miễn là tôi giữ lòng cậy trông và chạy đến với Ngài, để Ngài có thể thực thi lòng thương xót vô cùng của Ngài đối với tôi là kẻ rất khốn nạn. Tôi có thể làm Chúa vui mừng lắm, nhiều lắm, nhất là vì chỉ mình Ngài thấy rõ tội lỗi là điều khốn nạn hơn hết, đáng thương hại hơn hết, cho nên khi cứu tôi khỏi sự khốn nạn lớn lao này, Ngài sẽ vô cùng vui sướng. Nghĩ đến đó, tôi cảm thấy an vui dường nào ! Phải chăng đây là lúc để kêu lên một cách cảm động : Ôi tội lỗi có phúc ! Bởi vì chính trong tội lỗi đã có mang thần dược để chữa tôi khỏi nọc độc và tai hại của nó ! Sự sa ngã của tôi đã làm hại lòng mến yêu của tôi, vì tôi đã làm phiền lòng Chúa ; nhưng sự sa ngã của tôi có thể là nguồn vui mừng cho tôi, vì khi gieo mình vào lòng Chúa với niềm tín thác mến yêu, tôi làm cho Chúa vui mừng khôn tả.

Nếu nhờ một ơn trọng đại của Chúa, mà tôi rất nên xin Chúa ơn này ; vâng, nếu nhờ ơn Chúa tôi hiểu thấu những chân lý đầy sức an ủi trên đây, tôi sẽ rút ra biết bao lợi ích cho đời sống của tôi ! Niềm tin đó sẽ tôi luyện đức can đảm của tôi, sẽ giúp tôi giữ vững niềm tín thác trọn vẹn nơi lòng thương xót vô hạn của Chúa : vì thiếu hiểu biết, đã bao lần niềm tín thác này bị rạn nứt vì những lỗi lầm của tôi. Bây giờ tôi mới hiểu được tiếng kêu siêu phàm của thánh nữ Têrêxa Hài đồng Giêsu : “Nếu như phạm tội trọng, tôi cũng không mất niềm tín thác. Không, không phải vì tôi được giữ gìn không mắc tội trọng mà tôi tín thác và yêu mến Chúa như thế đâu. Ôi, tôi cảm thấy rõ điều này, nếu lương tâm tôi bị đè nặng bởi tất cả mọi tội ác người ta có thể phạm, thì tôi cũng sẽ không mất đi chút nào niềm tín thác của tôi”[3].

Như vậy chúng ta thấy : những lỗi lầm của ta có thể là nguyên nhân mang lại niềm vui cho Chúa. Nhưng phải làm gì để có thể biến đổi những xúc phạm của ta thành những niềm vui cho Cha chúng ta ở trên trời ? Chỉ có một điều, và điều này là tất cả : đó là chúng ta hãy ăn năn cách khiêm nhường, rồi hãy gieo mình vào vòng tay nhân từ và thương xót của Chúa với tất cả lòng mến yêu và tín thác. Đó là điều chúng ta cần phải hiểu cho rõ và ghi nhớ từ này về sau.

Thái độ phải giữ : sau những lỗi lầm hãy gieo mình vào vòng tay Chúa với niềm tín thác trìu mến, tỏ ra cởi mở và tự nhiên với Ngài
như trước kia.
 – Tất nhiên những linh hồn thật sự quảng đại sẽ sẵn sàng chịu mọi sự còn hơn phạm một tội cố tình, dầu rất nhỏ mọn. Đối với họ, không một đau khổ nào, không một nỗi cực lòng nào có thể so sánh với nỗi buồn của họ, khi họ làm phiền lòng Chúa Giêsu. Tuy nhiên con người thì yếu đuối, mà ma qủi thì độc ác, cho nên nếu chẳng may chúng ta sa ngã và phạm tội, chúng ta hãy mau mau hạ mình xuống, hãy ăn năn sám hối vài phút dưới chân Chúa Giêsu lân ái. Rồi, đầy lòng tín thác, hãy gieo mình vào vòng tay của Ngài ! Hãy thưa Chúa rằng chúng ta hối hận và mến yêu Ngài, chúng ta sẽ thấy các vai trò sẽ thay đổi. Chúng ta đến an ủi Chúa Giêsu, nhưng chính Chúa sẽ an ủi chúng ta : Ngài sẽ bảo chúng ta đừng buồn nữa, bởi vì Ngài đã quên nỗi buồn mà chúng ta làm cho Ngài.

Hãy xem Mađalêna : chị ấy đã hiểu rõ trái tim của Chúa Giêsu vô cùng dịu hiền của chúng ta. Chị đã sa ngã rất mực nặng nề, như một con người có thể sa ngã. Sánh với tội lỗi của chị, các tội của chúng ta chẳng là gì hết. Nhưng tâm tình hối hận và niềm tín thác trọn vẹn của chị vượt qúa xa tâm tình của chúng ta. Một cha linh hướng rất khôn ngoan đã nói về chị như sau : “Mađalêna đã biết rõ cách phải làm thế nào để chiếm được lòng Chúa Giêsu : chị đã có sự táo bạo hiếu thảo. Những tội lỗi xưa, những tội lỗi đã được tha, không cản trở chút nào cho sự kết hiệp mật thiết với Chúa. Có thể nói tội lỗi là lý do để chị yêu mến Chúa hơn. Từ hôm Chúa nói với Mađalêna : “Chị hãy đi bằng yên, các tội của chị đã được tha rồi”, từ ngày đó không khi nào Chúa nhắc đến các tội lỗi đó nữa. Và chị cũng không bận tâm chút nào về những điều đó nữa. Chị không bao giờ rời xa Chúa, không bao giờ chị nghĩ rằng những người khác có quyền gần gũi Chúa hơn chị. Chị luôn ở bên cạnh Chúa, và Chúa Giêsu tốt lành không bao giờ xua đuổi chị. Chị luôn nghĩ đến Chúa, quên cả nghĩ đến bản thân mình, và đó là bí quyết của bình an cho tâm hồn, và bí quyết nên thánh. – Phần chúng ta cũng vậy, một khi đã thấm thía rằng mình chỉ là hư vô, đầy những xu hướng xấu xa, những yếu đuối và những sự khốn nạn, thì tất cả công việc phải làm là : hãy gieo mình vào trong Trái Tim yêu thương của Chúa Giêsu. Ngài sẽ không chê bỏ ta đâu, sẽ không bao giờ xua đuổi ta. Khi đó chúng ta sẽ có thể quên mình đi, và chỉ nghĩ đến việc làm vui lòng Ngài. Không có nguy hiểm, không sợ suy đoán sai đâu. Chúa Giêsu, Chúa chúng ta vô cùng thương xót, vô cùng quảng đại, hơn tất cả những gì chúng ta có thể tưởng tượng. Nếu có cản trở, thì cản trở đó là do chúng ta vẫn nghĩ về mình, vẫn ngầm tin tưởng vào mình, chứ không phải sự khốn nạn của ta. Chúng ta không bao giờ tin tưởng và tín thác qúa vào Ngài”[4].

Sự nhớ lại những tội lỗi hiện nay hoặc xưa kia của ta không nên làm cho ta khép tâm hồn lại, hoặc làm mất sự phấn khởi vui tươi rất cần cho việc phụng sự Chúa. Không bao giờ tội lỗi của ta, dầu nặng nề đến đâu, có thể gây nên, vâng, không được để nó gây nên một bầu không khí hoài nghi, hoặc thiếu tin tưởng giữa ta và Chúa Giêsu. Không bao giờ được để cho tội lỗi làm giảm vẻ tự nhiên thoải mái giữa ta và Chúa Giêsu nhân từ.

Nếu những điều này đúng cho những lỗi phạm cố tình, ít khi xảy ra nơi những tâm hồn thật sự nội tâm, thì tất nhiên càng đúng cho những lỗi lầm phần nào cố ý, hoặc chỉ vì yếu đuối, hoặc sơ ý.

Đáng buồn thay ! Sau khi sa ngã, chúng ta thường bị cám dỗ ở lỳ trong tình trạng trầm cảm, chán nản, quạu cọ. Cả sau khi đã khiêm nhường nhận lỗi và xin lỗi Chúa, chúng ta vẫn tự cảm thấy ngượng ngùng, không được thoải mái với Chúa. Hình như chúng ta không thể xử sự như thể đã không có gì xảy ra, và chúng ta phải mang cái bộ mặt buồn thảm của kẻ đã lỗi phạm. Chúng ta làm thế với người ta thì còn có thể hiểu được, chứ đối với Chúa Giêsu ! Chúng ta hãy nhớ lại những gì đã được nói với ta trên đây : nếu chúng ta muốn, tội lỗi của ta mang lại cho Chúa cơ hội để Ngài thực thi lòng thương xót vô cùng của Ngài. Và như vậy, đó sẽ là căn nguyên sinh ra niềm vui ngọt ngào cho Ngài.

Thiết tưởng không có minh họa nào rõ hơn cho chân lý này bằng câu chuyện vui của thánh Giêrônimô. Một hôm vào tuần lễ Giáng Sinh, Hài Nhi của Bethlêem mà Giêrônimô rất yêu mến nói với ông rằng : “Giêrônimô, cho Ta cái gì đi ! – Nhưng lạy Chúa, Giêrônimô thưa, con đã cho Chúa tất cả rồi mà, cuộc sống của con, các sách vở của con, mấy nhân đức bé nhỏ của con, việc tông đồ của con… Đó, tất cả là của Chúa. Chúa hãy nhận lấy đi ! – Giêrônimô, cho Ta cái gì đi ! – Ồ, lạy Chúa, có còn gì trong trái tim con đâu ! – Giêrônimô à, còn, Ta thấy con còn giữ cái gì đó…, con không muốn cho Ta. – Vậy Chúa muốn gì ạ ? – Giêrônimô, con hãy cho Ta những tội lỗi của con.”

Ôi, đúng thế, Chúa Giêsu cần có những sự khốn nạn và tội lỗi của ta, để tình thương đầy thương xót của Ngài có dịp chan hòa với vật thọ tạo bé mọn của Ngài. Chính Chúa Giêsu đã nói ra lời tuyệt vời đó với chị Benigna – Consolata : “Con ơi, con hãy bán những sự khốn nạn của con cho lòng thương xót của Cha”.

Sau bấy nhiêu nhận xét, làm sao ta còn nghi ngại và thiếu tin tưởng vì thấy mình khốn nạn ? Lỗi lầm của ta có thể đã làm Chúa buồn phiền, ồ Chúa không buồn lắm đâu, nếu ta tỏ ra quảng đại. Lòng mến yêu và sự hối lỗi chân thành của ta đã đền bù cho Chúa qúa đủ, và làm Ngài vui sướng, hơn là đã buồn vì lỗi phạm của ta.

Một chị tập sinh tỏ ra đau đớn hối hận vì một lỗi đã phạm. Thánh nữ Têrêxa Hài đồng Giêsu bảo chị ấy : “Em hãy ôm hôn tượng Chúa chịu đóng đinh”. Chị ấy hôn chân Chúa. Thánh nữ liền bảo : “Đứa con chỉ hôn cha mình như thế sao ? Chị thánh nói : Em hãy quàng tay lên cổ Cha và hôn mặt Ngài.” Chị tập sinh vâng theo. “Như thế chưa đủ, phải để Cha con hôn lại con.” Và chị tập sinh đã đặt tượng Chúa lên cả hai má của mình. Khi đó thánh nữ nói : “Tốt lắm, bây giờ thì mọi sự đã được tha thứ !”.

Đó, các thánh đã hiểu thế nào về tình thương và lòng thương xót của Chúa. Trong cuốn ghi những lời khuyên và những kỷ niệm của thánh nữ Têrêxa rất yêu qúi của chúng ta, người ta đọc được câu chuyện cảm động này. “Một trong những nữ tu bạn của chị  thánh đã làm phiền lòng chị thánh, và đã đến xin lỗi. Têrêxa tỏ ra rất xúc động và nói : “Chị có biết tôi đang cảm thấy điều gì không. Tôi chưa bao giờ hiểu rõ bằng lúc này về tình thương mà Chúa Giêsu dành cho ta, khi ta xin lỗi Ngài vì đã lầm lỗi. Nếu tôi, một vật thọ tạo bé mọn, tôi đã cảm thấy rất âu yếm chị, khi chị đến xin lỗi tôi, thì Trái Tim Chúa sẽ rung động đến đâu khi người ta trở lại xin lỗi Ngài. Vâng, chắc chắn còn mau lẹ hơn là tôi vừa làm với chị, Ngài sẽ quên tất cả mọi sai lỗi của ta, Ngài không bao giờ nhớ tới nữa… Ngài còn làm hơn thế nữa : Ngài sẽ yêu thương ta hơn cả trước khi ta lỗi lầm…”.

Những lời này tự nhiên làm ta nhớ lại bài dụ ngôn về đứa con hoang đàng, trong đó Chúa Giêsu đã tự mô tả về Ngài : với những lời nồng nàn và những nét mạnh mẽ, Ngài đã nói lên niềm vui rất lớn lao của Ngài, khi thấy ta ăn năn trở lại sau những lỗi lầm. Các tác giả viết về dụ ngôn này đều chú ý đến sự kiện người cha không chờ cho đứa con lại với mình, nhưng ông đã chạy đi đón nó, đã không đợi cho nó nói lời thú tội, nhưng đã vội ôm lấy nó một cách rất âu yếm. Lúc đó đứa con hoang đàng coi thật là thảm hại, áo quần rách rưới, con người thì bẩn thỉu hôi hám. Nhưng người cha nhân từ đã không chút để ý đến cảnh rách rưới và hôi hám đó, ông đã ôm ngay lấy đứa con trở về, và ông đã khóc vì vui sướng thấy con trở về. Mau lấy áo mới cho cậu thay ! Hãy xỏ nhẫn vào tay cậu, để cậu được đàng hoàng làm con ta như trước ! Người cha nhân từ không nói với đứa con trở về : “Để xem nó cải tạo ra sao. Nếu nó giữ vững quyết tâm và hối cải, cha sẽ quên mọi lỗi lầm của nó, và sẽ yêu thương nó như xưa”. Không, người cha trong bài dụ ngôn không có thái độ trông chừng đó, không có thái độ ơ hờ đó. Người cha đã lập tức tha thứ, đã đón nhận và yêu thương đứa con trở về, ngay trước khi nó có giờ để nói lời xin tha. Thiên Chúa còn nhân từ và tốt lành hơn người cha trong dụ ngôn muôn ngàn lần. Kẻ có tội bắt đầu hối hận và quyết chí hối cải, thì Chúa đã yêu thương nó rồi.

Ôi ! Ước chi tôi học thuộc được nghệ thuật, cái nghệ thuật diễm phúc dạy tôi cách cư xử với Chúa, để sau khi phạm lỗi, nhờ có niềm tín thác trọn vẹn, tôi tìm lại được tình thương của Chúa, và thấy Chúa thương tôi còn hơn cả trước đó. Đó thật là một ơn rất trọng của Chúa, vì nhờ ơn Chúa, chúng ta lại vẫn tin tưởng và cởi mở với Ngài như trước. Điều này chứng tỏ ta đã tiến xa trên đường nhân đức.

Cha Considine khẳng định rằng : “Khi một người thường phạm một lỗi lầm, phải qua một thời gian, rồi người đó mới cảm thấy tự nhiên với Chúa như trước. Đó là vì người đó chưa hiểu đủ về lòng nhân từ và quảng đại của Chúa. Còn khi một thánh nhân phạm sai lỗi, ngài lập tức chạy đến với Chúa, như đứa bé chạy lại với mẹ nó, thú nhận điều sai lỗi cách khiêm nhường và thật thà, không chữa mình, không giải thích, như một đứa bé chân thành và tin tưởng. Và chỉ một lúc sau, Ngài đã cảm thấy hạnh phúc bên cạnh Chúa như trước. Lỗi của Ngài đã không gây nên một sự khác biệt nào hết. Thánh nhân không kém hiểu biết về tội lỗi, so với những người khác. Các ngài còn hiểu hơn họ nhiều. Nhưng điều quan trọng và là điều khác biệt, là các ngài hiểu biết Chúa hơn chúng ta nhiều. Một dấu hiệu chắc chắn về tiến bộ trên đường trọn lành, là mau chóng trở lại và lấy lại được sự bình an, sau mỗi khi phạm sai lỗi”.[5]

Lạy Chúa Giêsu, xin cũng ban cho con ơn hiểu biết sự dịu hiền của Trái Tim Chúa. Xin đừng để con làm cho Chúa buồn phiền lâu, và có lẽ đó là nỗi cực lòng lớn lao người ta thường làm cho Chúa, khi không tin tưởng vào ơn tha thứ và tình thương của Ngài sau khi người ta sa ngã. Ước chi, nhờ ơn Chúa sau mỗi lần sai lỗi, con càng yêu mến Chúa cách nồng nàn hơn và tin tưởng vào lòng thương xót Chúa hơn ! Nay con đã hiểu rằng : vẫn tín thác vào Chúa như trước khi sai lỗi sẽ làm Chúa vui hơn, tỏ rõ lòng mến và sự thống hối của con hơn. Nếu con lỡ sa ngã, con sẽ không nói như thánh Phêrô khi mới đi theo làm tông đồ : “Lạy Chúa, xin Ngài xa con ra, vì con là một kẻ tội lỗi”. Trái lại, với một niềm tín thác bao la, con sẽ thưa Chúa rằng : “Lạy Chúa Giêsu, xin Chúa đến với con, vì Chúa biết những sự khốn nạn và những tội lỗi của con, và Chúa biết con rất cần đến lòng thương xót của Chúa”.

II.  THIÊN CHÚA ĐỂ CHO TA SAI LỖI, VÌ NHỮNG LỢI ÍCH LỚN LAO MÀ NHỮNG LỖI PHẠM SẼ MANG LẠI CHO TA : CHÚNG GIÚP TA YÊU MẾN CHÚA, KHIÊM NHƯỜNG, CHÊ GHÉT MÌNH, MẾN YÊU SỰ HÈN HẠ CỦA MÌNH, YÊU MẾN CHÚA CÁCH TINH RÒNG VÌ NGÀI LÀ BẢN NGÃ MỚI CỦA TÔI.

–   HÃY NHỚ ĐẾN MỤC ĐÍCH ĐÓ CỦA CHÚA, THÌ NHỮNG LỖI PHẠM SẼ TRỞ NÊN NGỌT NGÀO CHO TA.

Thiên Chúa để ta sai lỗi, vì những lợi ích lớn lao mà những sai phạm sẽ mang lại cho ta.– Chúng ta đã hiểu được phần nào rằng các sai lỗi của ta không nên làm ta mất tín thác và kém tự nhiên thân mật với Chúa. Thật ra, nếu biết lợi dụng những lỗi lầm đó, để sống khiêm nhường hơn, tín thác và yêu mến Chúa hơn, chúng ta sẽ không mất chút nào những ân sủng mà Chúa dành cho ta.

Để hiểu rõ hơn nữa, chúng ta nên suy xét kỹ hơn về những lợi ích lớn lao mà các lỗi lầm mang lại cho những ai nắm được nghệ thuật đền bù những sai lỗi đó.

Trước hết, đây là một tư tưởng có thể an ủi rất nhiều đối với những linh hồn quảng đại, luôn yêu mến Chúa và lo làm vui lòng Chúa trong mọi sự. Đó là : đối với những linh hồn thật lòng yêu mến Chúa và không bao giờ muốn cố ý làm phiền lòng Ngài, thì những lỗi lầm và những sai phạm vì yếu đuối, vì sơ ý chưa kịp suy nghĩ, không làm phiền lòng Chúa đâu. Chúa Giêsu nhân từ là Thiên Chúa, Chúa thấy rõ ràng sự yếu đuối và những bất toàn của bản tính loài người chúng ta. Ngài thấy rõ sự khác biệt giữa những sai lỗi cố ý hoặc phần nào cố ý, và những sai lỗi do yếu đuối hoặc do sơ ý.

Thánh nữ Têrêxa Hài đồng Giêsu thường nhấn mạnh lên sự khác biệt này, để giúp các linh hồn yêu mến giữ được niềm vui và sự bình an trong tâm hồn. Thánh nữ nhắc đi nhắc lại rằng : những sai lỗi do yếu đuối đó không làm phiền lòng Chúa, không làm mất lòng Ngài. Áp dụng vào bản thân, thánh nữ nói một cách dễ thương : “Tôi có quyền làm những chuyện dại dột nho nhỏ cho đến chết, mà không xúc phạm đến Chúa, nếu tôi cứ khiêm nhường và cứ bé nhỏ trước mặt Ngài. Hãy xem những trẻ nhỏ, chúng cứ tiếp tục làm đổ vỡ đồ đạc, làm rách áo quần và đồ dùng, chúng bị té, nhưng chúng vẫn yêu mến cha mẹ rất nhiều, và vẫn được cha mẹ thương yêu rất nhiều”.

Thánh nữ có lý lắm. Có nhiều lỗi lầm của ta có thể đi đôi với một lòng yêu mến lớn lao và một ước muốn chân thành làm vui lòng Chúa. Những lỗi lầm đó không xúc phạm và không làm Chúa phiền lòng. Có chăng, chúng làm phiền cái lòng tự ái của ta. Và đó là một điều tốt. Nếu hạnh phúc độc nhất của ta ở đời này là làm vui lòng Chúa Giêsu, thì sung sướng biết bao, khi biết rằng chúng ta vẫn làm vui lòng Chúa, mặc dầu có những sai lỗi nho nhỏ ! Thật không còn gì mang lại an ủi lớn hơn cho những linh hồn quảng đại ?

Sau khi đã biết phân biệt như thế, giữa những lỗi lầm không làm phiền lòng Chúa và những sai lỗi làm mất lòng Ngài, bây giờ chúng ta phải tìm hiểu vì những lý do nào Chúa để chúng ta sa ngã, đôi khi nhiều lần và lâu ngày lâu tháng, và sa ngã vào những lỗi phạm cố ý. Nếu Chúa muốn, Ngài có thể giúp ta giảm bớt rất nhiều những sai phạm đó. Vậy tại sao Chúa lại để ta sai phạm nhiều như thế ? Nếu Ngài để ta sai phạm, cả nơi những linh hồn hết lòng mến yêu Ngài, đó là vì Ngài thấy có những lợi ích lớn lao cho ta.

Thánh Phanxicô Salêsiô viết cho một nữ tu con thiêng liêng Ngài như sau : “Có thể con thấy một nữ tu hay vấp ngã và phạm nhiều sai lỗi, lại có nhân đức hơn và đẹp lòng Chúa hơn, hoặc vì chị ấy giữ được lòng can đảm hơn giữa những khiếm khuyết của mình, không lo lắng và rối trí vì thấy mình hay sa ngã như thế, hoặc vì chị ấy nhờ đó mà ở khiêm nhường hơn, hoặc vì chị ấy yêu mến sự hèn hạ của mình, còn như con thấy một chị nữ tu khác có cả tá nhân đức tự nhiên mà có, hoặc do tập tành, nhưng chị này không phải luyện tập nhiều và không vất vả, bởi vậy chị này có thể ít can đảm hơn chị kia là người dễ bị sa ngã”. Và thánh nhân áp dụng điều này vào trường hợp thánh Phêrô : tuy có nhiều nết xấu và những sa ngã, vị tông đồ này “đã được Chúa ưu tiên kén chọn hơn thánh Gioan và các tông đồ khác”.

Mẹ đáng kính Marie de Sales Chappuis, được đào tạo trong trường học của thánh Phanxicô Salêsiô là cha mình, cũng đã viết rằng : “Nếu mỗi hơi thở, chúng ta sa phạm một lỗi lầm, nhưng cũng bằng ấy lần, chúng ta lại chạy đến với Chúa, và lại tiếp tục sống tốt lành, thì những sa ngã không gây thiệt hại gì hết. Chúa Giêsu không nhìn vào những sai lỗi của ta, cho bằng nhìn vào lợi ích mà ta rút ra từ đó, nếu nhân đó mà ta hạ mình xuống, trở nên bé nhỏ, khiêm nhường và hiền lành. Khi đó, những sai lỗi không làm hại ta, không làm cho ý chí yếu đi. Biết nhận lỗi là một ơn rất trọng Chúa ban cho các linh hồn. Sự nhận biết này giúp ta khám phá lòng nhân hậu của Thiên Chúa và công ơn cứu chuộc của Chúa Cứu Thế”.

Những lỗi lầm giúp ta yêu mến Chúa, sống khiêm nhường, chê ghét mình, yêu mến sự hèn hạ của mình và mến yêu Chúa là bản ngã mới của ta. – Đâu là những lợi ích lớn lao mà những lỗi lầm có thể mang lại cho ta ? Kể ra hết thì sẽ dài lắm. Chúng ta chỉ nên dừng lại ở ba bốn lợi ích đáng kể nhất.[6]

Một trong những lợi ích rõ ràng nhất là những lỗi lầm thường là dịp để ta tỏ bày lòng yêu mến Chúa. Chúng làm nảy sinh trong tâm hồn ta những tâm tình sám hối trìu mến, mang lại cho Chúa nhiều an ủi, và đền bù rộng rãi cho Thánh Tâm Ngài. Mađalêna đã vì lỗi phạm nhiều mà yêu mến Chúa rất nhiều. Phải chăng vì luôn nhớ đến các tội lỗi mình, nên lò lửa yêu mến trong tâm hồn chị đã luôn bừng bừng cháy ? Rất có thể nếu không có những sa ngã nặng nề kia, Mađalêna đã chẳng trở thành người mến yêu Chúa rất mực như thế, và đã không trở thành một vị thánh tuyệt vời như thế.

Lợi ích này của các lỗi lầm thường tỏ ra đặc biệt đúng cho những linh hồn thành tâm tận hiến cho Chúa. Nơi họ, những sai lỗi thường chỉ là những biểu hiện vô ý, hoặc sơ ý, của tính tự ái. Những sai lỗi này vượt ra ngoài tầm cảnh giác của họ, nhưng làm họ hối hận và là dịp để họ than thở và mến yêu Chúa. Lỗi lầm của họ, một chút tự ái của họ, đã được đền bù gấp trăm lần bằng tình mến yêu và niềm hối hận tín thác của họ. Họ làm như một đứa bé đã quậy phá. Đứa bé đã không cố ý làm phiền lòng mẹ nó, nhưng nó thấy đã làm phiền lòng mẹ nó một chút. Nó liền gieo mình vào lòng mẹ nó, hôn lấy hôn để mẹ nó. Và mẹ nó tỏ ra sung sướng. Những linh hồn trìu mến cũng làm như thế với Chúa Giêsu. Họ thấy đã làm phiền lòng Chúa, và họ đau khổ vì đã làm phiền lòng Chúa như thế. Cho nên họ hết lời than thở và xin lỗi Chúa, rồi họ tìm đủ cách để tỏ lòng mến yêu Chúa. Và Chúa Giêsu đã rất vui sướng. Bởi vậy không lạ gì Ngài thường để cho các linh đó vướng vào những sa ngã nho nhỏ đó một thời gian lâu, để họ có dịp tỏ lòng mến yêu Ngài cách tha thiết như vậy.

Chị Bêninha Consolata kể lại rằng : “Một hôm tôi đặt tượng Chúa Hài Đồng nhỏ bên cạnh tờ giấy tôi đang biết. Tôi vô ý kéo tờ giấy, làm tượng Chúa Hài Đồng đổ lăn trên bàn. Tôi vội nhắc tượng Chúa lên và hôn kính, đồng thời nói với Chúa Hài đồng rằng : “Nếu không bị ngã lăn ra, Chúa đã không có cái hôn này”. Và Chúa đã trả lời tôi một cách rất nhân từ : “Thì cũng vậy, khi con phạm một sai lỗi sơ ý, Bênigna ạ, con không xúc phạm đến Cha, nhưng hành vi khiêm nhường và yêu mến của con sau đó, những hành vi đầy ý thức, là cái hôn con tặng Cha : cái hôn đó, Cha đã chẳng nhận được, nếu con không mắc sai phạm kia”.

Người ta tìm đâu được một biểu tượng dễ thương hơn, để nói lên cái phiền lòng rất nhỏ và niềm vui rất lớn mà những sai lỗi sơ ý của ta mang lại cho Chúa Giêsu ?

“Vậy các lỗi lầm của ta có vai trò chủ yếu là giúp ta kinh nghiệm, có thể nói là sờ thấy sự yếu hèn và nỗi khốn nạn của mình. Chúng phải phát sinh một sự khiêm nhường sâu xa trong tâm hồn ta, bởi vì nếu không thế, chúng ta sẽ không bao giờ chê ghét mình. Tất nhiên những khô khan, những khi mất an ủi, những cơn cám dỗ có thể giúp ta trong việc này ; nhưng do bản tính của chúng, những sa ngã thường làm cho ta cảm thấy sự khốn nạn của mình cách rõ ràng hơn và dễ dàng hơn. Không có những sa ngã đó, dầu chúng ta có suy gẫm rất nhiều về tính hư vô của mình, sự hư hỏng của mình, những nết xấu của mình, thì như thánh Phanxicô Salêsiô đã nói, “dưới trăm hình vạn trạng, tính tự ái vẫn ẩn nấp đâu đó, vẫn len lỏi khắp nơi và làm hư hỏng mọi sự”. Cả ngàn vạn bài suy gẫm cũng không mang lại cho ta sự khiêm nhường cụ thể và thấm thía mà, với ơn Chúa, chỉ có kinh nghiệm lặp đi lặp lại về sự khốn nạn của ta mới có thể dạy ta.

Đó là lý do tại sao Thiên Chúa để ta sa đi ngã lại mãi như thế, một điều chúng ta không muốn hiểu và thường gây khó chịu cho ta. Phải rất nhiều lần kề môi vào chén đắng này, nơi chúng ta nếm thử sự thiếu thốn và khốn nạn của mình, rồi chúng ta mới phần nào nhận ra cái tôi xấu xa, cay đắng và độc ác của mình.

Như vậy, dần dần với sự nhận ra cái tôi và tính tư kỷ của mình, tính tự ái của mình, chúng ta dần dần chán ngán và chê ghét mình. Lúc đầu, khi nhận ra những sự khốn nạn của mình như thế, tính tự ái của ta giẫy nảy lên : không gì làm nó khó chịu và khó chấp nhận bằng hình ảnh sự xấu xa của nó, hiện rõ trong tấm gương những sai lỗi của nó. Nhưng rồi dần dần những lỗi lầm của ta bớt làm ta khó chịu, và chúng ta cũng bớt tự ái, bớt yêu mình. Lâu dần, chúng ta bắt đầu quay về với Chúa, để tìm ở nơi Ngài vẻ xinh đẹp, sự tuyệt hảo và những nét đáng yêu mà ta vẫn mơ tìm thấy nơi bản thân mình. Đây là khởi đầu sự giải thoát và ơn cứu độ của ta. Cái tôi của ta không còn đáng yêu đáng qúi nữa. Và sau cùng, chúng ta nhận ra rằng mình phải yêu mến một đối tượng thật sự đáng mến yêu và tôn qúi : đó là Thiên Chúa.

Một hôm một tập sinh nói với thánh nữ Têrêxa: “Ồ, em còn qúa nhiều điều phải thủ đắc”. Và thánh nữ trả lời : “Em hãy nói còn qúa nhiều điều phải mất đi. Chính Chúa Giêsu sẽ lo đổ đầy linh hồn em theo mức mà em gột rửa linh hồn mình sạch hết những khiếm khuyết. Chị thấy em đi lầm đường rồi, như vậy em sẽ không bao giờ tới đích. Em muốn lên núi, còn Chúa Giêsu lại muốn em đi xuống : Ngài chờ em ở đáy thung lũng, chỗ phì nhiêu của đức khiêm nhường”.

Nhận định này của thánh nữ rất đúng và chứng tỏ một kinh nghiệm sâu sắc trên đường nên thánh. Chúng ta không thể nên thánh bằng cách chỉ lo cải thiện cái tôi của ta, vì nó có bản chất xấu xa, vô phương chữa trị. Chúng ta không thể nên thánh bằng cố gắng sửa tính xấu này, chừa tính xấu kia[7]. Cách làm đó không đi tới đâu hết. Cũng giống như câu ngạn ngữ : “Muốn làm trắng một người da đen, người ta chỉ uổng phí xà bông”. Chính tính tự ái của ta đã bảo ta quan niệm con đường nên thánh theo cách đó, để ta đừng dò xét nó. Chính tính tự ái dạy ta quan niệm sự thánh thiện như một vẻ đẹp, một vẻ cao qúi cho cái tôi của mình.

Quan niệm sự trọn lành theo cách đó sẽ chỉ tăng thêm sự yêu mình và tự tin vào mình. Chúng ta mơ tưởng một sự thánh thiện do bàn tay ta làm ra, do hành động của ta : đó là cái tôi được cải thiện. Đó là sự thánh thiện mà tôi có thể thầm tự thỏa mãn và gọi là : sự thánh thiện của tôi.

Không nên làm thế ! Ngàn lần không nên làm thế ! Làm như thế sẽ không phải là nên thánh. Trái lại, chính nhờ chỗ thấy mình yếu đuối và khốn nạn mà chúng ta đi tới chỗ hiểu dứt khoát rằng : cái tôi của tôi qúa xấu xa, qúa khốn nạn, tôi không thể tiếp tục công việc làm đẹp nó. Tôi phải quên mình đi, phải chê ghét mình, phải đi tìm đối tượng khác cho sự qúi mến của tôi. Và đối tượng đó phải là Thiên Chúa vô cùng tốt lành và thánh thiện. Nghĩa là tôi phải quên mình đi, bỏ mình đi, và Thiên Chúa phải trở thành kho báu độc nhất của tôi. Thay vì làm đẹp cho mình, thay vì đề cao mình, tôi phải cầu chúc vinh quang của Chúa, yêu mến Ngài và ước ao thấy mọi người mến yêu Ngài. Không nên muốn mình là gì hết, phải nhận ra mình là hư vô. Thiên Chúa phải là tất cả cho tôi, tôi phải tìm thấy nơi Ngài mọi niềm vui, mọi ước muốn, mọi tôn vinh. Tôi phải đắm chìm trong Chúa, biến mất đi trong Ngài, phải từ bỏ mọi sự tốt lành bản thân bên ngoài Ngài, bên cạnh Ngài. Tóm lại, tôi phải để Chúa chiếm đoạt trọn vẹn con người của tôi, để tôi thay sự yêu mình bằng lòng mến yêu một mình Chúa.

Khi đó tôi sẽ có tình mến yêu tinh ròng và cao cả, yêu mến Chúa cách tuyệt đối vô tư, yêu mến Ngài vì Ngài mà thôi. Khi đó tôi sẽ có lòng yêu mến tinh ròng, tức chính lòng yêu mến của Thiên Chúa đối với bản thân Ngài. Chính tình yêu của Thiên Chúa ở trong trái tim tôi : tình yêu trong trái tim tôi sẽ chính là đức ái thần linh mà Thiên Chúa tự yêu mến mình ở trong tôi. Đúng là nhờ đã mất đi tất cả mà tôi đã có được tất cả[8].

Nói tóm lại, điều quan trọng trên hết là nhờ thấy mình tội lỗi khốn nạn, chúng ta đi tới chỗ chán ghét mình, liệng cái bản ngã xấu xa đi thật xa như trút bỏ một cái khối nặng nề và tai hại. Khi đó linh hồn ta sẽ nhẹ nhàng bay lên miền đầy ánh sáng và đầy tình mến yêu tinh ròng. Khi tống khứ được cái tôi ra khỏi, linh hồn ta sẽ được đổ đầy Thiên Chúa.

Hãy nhớ mục đích của Thiên Chúa, thì các lỗi lầm sẽ trở nên ngọt ngào cho ta. – Tóm lại, đó là bí mật của Chúa khi để ta mắc vào những lỗi lầm kéo dài mãi, mặc dầu chúng ta nhiệt thành trong việc sửa mình. Đó là chiến thuật Ngài sử dụng trong việc thánh hóa chúng ta. Ngài muốn chúng ta chê ghét mình một cách triệt để, và chỉ khi Ngài thấy chúng ta dứt bỏ tính tự ái và dứt bỏ lòng quyến luyến các vật thọ tạo, Ngài mới dần dần tỏ cho thấy vẻ tốt đẹp khôn tả của Ngài để lôi kéo trái tim đã thoát tục của ta. Qua những ơn rất qúi trọng của việc chiêm niệm, Ngài dần dần tỏ mình ra cho ta như đối tượng vô cùng đáng mến yêu, và như sự Thiện tuyệt đối mà tất cả cuộc sống siêu nhiên của ta phải qui về. Dần dần linh hồn thực hiện cuộc khám phá vô cùng lớn lao : nó khám phá thấy Thiên Chúa là Thiên Chúa của nó, Ngài là sự thiện của nó, và nó phải yêu mến Ngài vô cùng, hơn là yêu mến bản thân nó. Trước đây, nó đã chỉ yêu mến Chúa vì Ngài tốt lành và đáng mến yêu, bây giờ nó yêu mến Ngài còn là vì Ngài là của nó. Nó cảm thấy Ngài là bản ngã mới của nó, cái tôi mới của nó: sau khi vứt bỏ được cái tôi xấu xa của nó, nay nó có được một cái tôi mới vô cùng đáng mến yêu là Thiên Chúa của nó. Sau cùng, nay nó yêu mến Thiên Chúa bằng tình mến yêu hiệp nhất : nó yêu mến Chúa như của riêng nó.

Nó thật hạnh phúc ! Như con chim thoát khỏi lưới, nay nó có thể hát mừng sự giải thoát của nó. Bây giờ nó có thể nhìn vào những ung nhọt của mình mà không bối rối, không cay đắng. Những ung nhọt của cái tôi, những lỗi lầm của nó, nay hiện ra khác hẳn trước mắt nó : nó thấy chúng dễ thương và còn có vẻ ngọt ngào. Và nó còn thấy qúi yêu cả sự khốn nạn của nó nữa ! Nó càng mến yêu Chúa vô cùng đáng mến, thì nó càng qúi mến những tật xấu và sự khốn nạn của mình. Vui mừng vì thấy mình xấu xa hèn hạ, và yêu mến Chúa vô cùng thánh thiện và tốt lành, cũng là một đối với nó từ nay. Lòng yêu mến của nó có hai mặt : nó yêu mến Thiên Chúa vô cùng đáng mến, và nó chê ghét cái tôi xấu xa và hèn hạ của nó. Nó vui mừng chiêm ngưỡng vẻ đẹp khôn tả của Chúa, đồng thời nó vui mừng vì thấy bản thân nó xấu xa và hèn hạ.

Bạn thật có phúc, hỡi linh hồn được chúc phúc, bởi vì chân lý của Chúa đã giải thoát bạn. Dưới ánh sáng của thần chân lý, bạn đã nhận rõ cái tôi đáng ghét của bạn, và bạn không còn buồn vì thấy nó xấu xa. Có thể nói bạn vui mừng vì thấy nó xấu xa và đáng chê ghét. Và bạn đã đổi cái tôi xấu xa đó để lấy cái tôi vô cùng đáng mến của Thiên Chúa. Bạn đã đổi cái sự xấu xa bẩm sinh của bạn để lấy vẻ đẹp thần linh của Chúa. Bạn đã đổi sự yếu hèn khốn nạn của bạn để lấy sức mạnh toàn năng của Chúa. Và bạn đã đổi những đau khổ của bạn để lấy hạnh phúc thần linh của Chúa. Ôi sự thay đổi và trao đổi lạ lùng ! Bạn thật hạnh phúc qúa ! Mọi mơ tưởng của bạn đã được thực hiện một cách qúa sự trông đợi.  Bạn đã trở nên tốt đẹp, trọn lành, thánh thiện và hạnh phúc như bạn mơ ước, và còn hơn bạn mơ ước nhiều. Bạn đã trở nên tốt lành và hạnh phúc không phải nơi bạn và do bạn, cũng không phải ở ngoài Thiên Chúa và nơi bản thân bạn, nhưng trong Chúa và vì Chúa là Đấng tốt lành vô cùng, và bạn được đắm chìm trong Ngài : “Chúa là vinh quang của con và là hoan lạc của lòng con. Chúa là phần gia nghiệp của con đến muôn đời”. (Tv 118,3 – Tv 72,26). Một cách bí ẩn mà bạn không hay biết, nhờ rất nhiều những lỗi lầm đã che khuất cái lối bạn đã thoát ra khỏi chính mình, bạn đã tìm thấy hạnh phúc thật và sự giầu có đích thực. Là kẻ ăn xin từ bản chất, bạn đã trở thành nữ hoàng của vũ hoàn, bạn đã trở thành hiền thê của Thiên Chúa vô cùng giầu sang và toàn thiện.

III.  TÍNH TỰ ÁI BỰC MÌNH VÌ NHỮNG LỖI PHẠM CỦA MÌNH. LINH HỒN NỘI TÂM LẠI TÌM THẤY Ở ĐÓ LÒNG YÊU MẾN NGỌT NGÀO ĐỐI VỚI SỰ HÈN HẠ CỦA MÌNH.

– CÁC THÀY DẠY ĐÀNG NHÂN ĐỨC NÓI GÌ VỀ SỰ YÊU QÚI SỰ HÈN HẠ CỦA MÌNH.

Tính tự ái bực mình vì những lỗi lầm của mình. Linh hồn nội tâm lại tìm thấy ở đó lòng yêu mến ngọt ngào đối với sự hèn hạ của mình.– Biết mình, chán ngán cái tôi của mình, yêu mến Thiên Chúa, yêu mến Chúa tới mức yêu qúi sự hèn hạ của mình đến bỏ mình đi vì Chúa : đó là những bước đường, mà nhờ ơn Chúa, các lỗi lầm của ta dẫn ta đến với Thiên Chúa. Và điều này được tóm lại trong hai từ : bỏ mình đi, và nhận được Thiên Chúa.

Không thể hồ nghi gì nữa, trong ý định của Thiên Chúa, những lỗi lầm của ta có một vai trò rất qúi giá của Chúa quan phòng. Nhưng các lỗi lầm có giá trị hay không là do chúng ta : chúng sinh ra những lợi ích mà chúng ta biết rút ra. Vai trò chủ yếu của chúng là làm giảm bớt và làm mất đi tính tự ái của ta, và nhân đó làm gia tăng lòng mến yêu Chúa. Nhưng cần phải hiểu rõ vai trò này, phải hiểu rõ đường lối của Thiên Chúa là dùng kỹ thuật này để sinh ích lợi cho linh hồn ta. Chỉ với điều kiện này, các lỗi lầm mới trở thành những lý do để ta càng tín thác trọn vẹn nơi Chúa.

Trên đây chúng ta đã chứng minh các lỗi lầm giúp ta hạ mình xuống, vì chúng cho thấy bản chất xấu xa của ta. Bởi vậy, tính tự ái buồn vì điều đó và bực tức đến điên người. Với sự khiêm nhường chân thành của ta, những mưu mẹo của nó để che giấu sự hèn hạ của ta đã bị phơi bày ra. Như vậy rõ ràng tính tự ái, sự yêu mình là một tâm tình gian dối. Bây giờ sự thật đã rõ như ánh sáng mặt trời : đó là khi yêu chuộng tính kiêu căng, lòng nhục dục và tính tự ái của mình, chúng ta đã có những tâm tình hết sức phi lý và dại dột. Nay chúng ta khám phá ra rằng cái tôi của chúng ta chỉ đáng chúng ta yêu qúi nó vì nó là của chúng ta. Chúng ta yêu cái tôi của mình, không phải vì nó tốt đẹp và dễ thương, trái lại nó rất không đáng ta yêu qúi, nhưng ta vẫn yêu qúi nó chỉ vì nó là chúng ta. Thật là điên rồ và phi lý. Vậy những lầm lỗi của ta đã giúp ta lột mặt nạ nó, nhận ra nó đáng chê cười, và nhờ đó mà giết được tính tự ái và thói tôn qúi bản thân mình cách khờ dại.

Chính vì thế mà tính tự ái của ta đã phát điên phát khùng lên khi thấy những lỗi lầm của mình. Và nó đã tìm đủ cách để chữa mình và chữa lỗi. Nó luôn tỏ ra cay đắng vì tội lỗi của mình, và không làm sao dập tắt được nỗi buồn bực. Bởi vậy chúng ta phải biết rằng : bực tức vì tội lỗi mình, lo âu xét mình, buồn bã thái qúa lấy cớ là đã làm phiền lòng Chúa, tất cả những thái độ đó đều là sa vào cạm bẫy của tính tự ái, là vô tình giúp cho tính tự ái đối diện với thực trạng của nó. Và như vậy chúng ta đánh mất tất cả những lợi ích mà các tội lỗi có thể mang lại cho ta.

Trái lại, nếu lòng mến yêu của ta đối với Chúa là một lòng mến tinh ròng, thì nhìn vào đống tội lỗi của mình, chúng ta không bối rối, không cay đắng mà còn có một niềm vui an bình. Lòng mến yêu Chúa khiến chúng ta quên mình, ra khỏi mình, làm như có hai người ở trong ta : khi tình yêu Chúa ngự trị trong ta, thì không phải ta nhưng là Chúa sống trong ta. Chính Thiên Chúa tự yêu mến Ngài ở trong ta. Dưới mắt của lòng mến này, cái tôi của tính tự ái và tính tư kỷ  không còn là tôi nữa. Cái tôi đó không còn là của tôi nữa, không còn là tôi nữa : nó đã trở thành kẻ xa lạ, một kẻ thù. Con người cũ này là người tình cũ xấu xa của linh hồn, đã mê hoặc linh hồn và làm cho linh hồn yêu mến những sự có hại và cay đắng cho linh hồn.

Làm sao linh hồn được Chúa yêu thương, đã đồng hóa với tình thương đó, lại không vui mừng khi nhìn lại các lầm lỗi và những sự khốn nạn của mình ? Đúng thế, tất cả những gì lột mặt nạ cái tôi xấu xa và độc địa, tất cả những gì đánh vào tính tự ái, tình nhân xấu xa trước kia và là bạo chúa của linh hồn, phải được linh hồn vui mừng đón nhận và là căn nguyên hạnh phúc của linh hồn.

Đàng khác, sự xấu xa và xấu xí của cái tôi độc ác, cũng như những đau khổ của nó, càng làm nổi bật vẻ tốt lành, xinh đẹp và đáng mến của Chúa nay đã trở thành niềm vui và hạnh phúc của tôi. Bởi vậy những lỗi lầm kia được ví như những ánh chớp trong đêm tối, làm cho ta thoáng nhìn thấy những vẻ tốt lành thần linh của Chúa, nay đã là của linh hồn và trước đây linh hồn nhận biết qúa ít. Mỗi một thoáng nhìn đó, mỗi một hướng lòng về cái sự tuyệt hảo thần linh vô cùng đáng mến đó sẽ là một sứ điệp tình thương và hạnh phúc Chúa gửi đến cho linh hồn.

Như vậy những linh hồn tiến xa trên đường trọn lành, những linh hồn đã biết chê ghét mình và bỏ mình đi để nhận lấy Thiên Chúa và tình thương tinh ròng của Ngài, sẽ tìm thấy hạnh phúc và khoái lạc ở chỗ mà những linh hồn còn tự ái chỉ thấy bực mình và buồn chán. Họ tìm thấy niềm vui trong những lỗi lầm, bởi vì những lỗi lầm giúp họ bỏ được tính tự ái và dần dần hủy diệt được nó. Như vậy họ an vui sống theo những ý định của Thiên Chúa, vì Ngài cho phép xảy ra những xa ngã đó để giúp họ diệt tính tự ái. Họ yêu qúi sự hèn hạ của mình, và mỗi sai lỗi mà họ lỡ mắc phải sẽ là dịp để họ thực tập sự chê bỏ mình, chê bỏ cái tôi của mình.

Khi nhìn lại những lỗi lầm của mình mà khinh chê mình, khi vui vì đã nhận ra sự xấu xa của con người cũ, và khi biết yêu qúi sự hèn hạ của mình vì lòng mến yêu Thiên Chúa vô cùng tốt lành, chúng ta sẽ giúp Chúa tận diệt tính tự ái của ta. Như vậy mỗi lỗi lầm sẽ có thể giúp ta thực hiện những bước khổng lồ đi tới sự hiệp nhất với Chúa và được tan biến trong tình thương thần linh của Ngài.

Những lời dạy của các bậc thầy trong đường nhân đức về sự ta phải yêu mến sự hèn hạ của mình. – Ôi điều đáng tiếc là qúa ít linh hồn khám phá ra viên kim cương qúi giá này mà mỗi mặt của nó đều ánh lên lòng mến yêu Chúa : viên kim cương đó có tên là sự mến yêu sự hèn hạ của mình. Qúa ít linh hồn tìm ra hạnh phúc của mình ở nơi mà những linh hồn kém đạo đức chỉ gặp thấy buồn bực và chán nản ! Thánh nữ Têrêxa Hài đồng Giêsu đã tìm thấy sự yêu mến hoạ hiếm đối với sự hèn hạ của ta và đã tìm thấy lòng mến yêu rất tinh ròng đối với Thiên Chúa. Nơi mỗi trang chị viết, chị thường hay trở lại với sự qúi mến sự bé nhỏ của mình và lòng qúi mến mà ta phải có đối với những sai lỗi của mình. Ngay khi mới bước vào đời sống tu trì của mình, chị thánh đã viết cho chị Céline của mình những dòng tốt lành này : “Chúng ta đừng tưởng tìm thấy lòng mến mà không gặp đau khổ. Bản tính loài người của ta ở đó, và nó có vai trò của nó. Nhưng chính nó giúp ta kiếm được những kho báu : nó là kế sinh nhai của ta đó. Nó qúi báu đến độ Chúa Giêsu đã xuống thế chỉ vì nó, để có nó. Chúng ta muốn có thể chịu đau khổ rất nhiều, rất quảng đại ! Chúng ta ước gì không bao giờ sa ngã ! Đó là ảo tưởng ! Phần em, em có sa ngã luôn mãi thì có sao đâu ! Nhờ đó em sẽ cảm thấy sự yếu đuối của mình và em gặp thấy ở đó một lợi ích lớn lao. Lạy Chúa, Chúa thấy khả năng của con, Chúa thấy con sẽ ra sao nếu Chúa không bồng con trên cánh tay Ngài. Cho nên nếu Chúa để con một mình, thì chắc là Chúa thích thấy con nằm xoài dưới đất. Vậy tại sao em phải lo lắng ?”.

Chúng ta hãy củng cố thêm những tư tưởng đầy ủi an này bằng một vài trích dẫn khác nữa. Cha Surin, một thầy dạy rất đáng kính của đường nên thánh đã để lại một trang rất cao siêu sau đây về sự ta phải biết qúi mến sự hèn hạ của mình : “Phương thế mau lẹ nhất để đạt được sự bình an cho tâm hồn là phải biết qúi mến sự hèn hạ và những sự khốn nạn của mình, dầu chúng là thế nào đi nữa, trừ ra đó là sự cố tình phạm đến Chúa, sự qúi mến đối với những sự khốn nạn của mình, kể luôn cả những sa ngã, sẽ luôn giúp ích cho ta, và không bao giờ sẽ làm cho ta ngã lòng. Một linh hồn yêu qúi sự hèn hạ của mình sẽ không biết những chán nản và ngã lòng. Nó luôn cố gắng làm mọi cách để chống lại sự nản lòng. Nó hài lòng vì bản thân nó chỉ là bất lực và khốn nạn, cho nên nó rất vui mừng thấy Chúa Giêsu có đầy đủ và dư thừa những sự tuyệt hảo mà nó mơ ước. Nhân đó nó biết mình không thể bỏ qua Ngài một giây phút nào. Nó nghĩ nếu nó có một chút sức lực nào, nó cũng không muốn cậy dựa vào mình, bởi vì nay nó đã hiểu rõ sự bất lực căn bản của mình, và nó lấy sự cậy trông và tín thác nơi Chúa làm sức mạnh và niềm vui của bản thân nó. Cách thế này sẽ giúp linh hồn tiến tới trong lòng mến yêu Chúa cách tinh ròng chỉ trong một tuần lễ mau lẹ hơn cả năm trời lo lắng tập tành. Người ta sẽ không khó gì để thấy rõ điều này, nếu người ta có ít nhiều kinh nghiệm bước theo con đường của Chúa”.

Một vị linh hướng rất thời danh khác, cha Caussade, cũng rất nhiều lần đề cao sự qúi mến những thấp hèn này. Sau đây là mấy lời ngài viết cho một con thiêng liêng của ngài : “Ôi, nếu người ta biết chấp nhận, yêu mến và qúi trọng sự hèn hạ nội tâm của mình, người ta sẽ muốn luôn cảm thấy nó và ở trong nó, vì như thế chúng ta sẽ ở gần Chúa hơn. Thiên Chúa vô cùng cao cả và thánh thiện đã tuyên bố rằng : chúng ta càng hạ mình xuống, thì Ngài sẽ càng đến gần chúng ta hơn. Nếu hạ mình xuống trước mặt người ta là điều có ích cho ta, thì tự hạ trước mặt mình, tự hạ trước mặt tính tự ái và tự kiêu của mình còn sinh ích cho ta hơn nhiều, bởi vì tính tự ái và tự kiêu thường điên lên vì sự hèn hạ của mình. Đó là cách thế làm cho tính tự ái chết đi dần dần ở trong ta. Đó là lý do để Thiên Chúa thường để cho ta mắc phải những chuyện đáng xấu hổ trong tâm hồn. Chúng ta cần phải biết lợi dụng chuyện này, bằng cách thực hành lời chỉ bảo của thánh Phanxicô Salêsiô, là hãy thực thi những hành vi của đức khiêm nhường dịu dàng và bình tĩnh, và hãy xua đuổi thứ khiêm nhường giả dối đầy lo buồn và bực tức. Khiêm nhường mà lo buồn và bực tức thì rõ ràng là dấu hiệu của kiêu căng, cũng như đau khổ mà lo buồn và bực tức là dấu hiệu của sự thiếu nhẫn nhục”.[9]

Và đúng như chúng ta mong chờ, thánh Phanxicô Salêsiô khiêm nhường và nhân từ rất hay nói đến vấn đề quan trọng này. Ngài nói : “Cao điểm của đức khiêm nhường không chỉ ở tại chỗ thành tâm nhận biết mình hèn hạ, nhưng còn phải yêu mến và vui vì sự hèn hạ của mình, mà như thế không phải vì thiếu can trường và quảng đại, nhưng là để càng tôn vinh sự cao cả của Chúa và yêu mến tha nhân hơn chính bản thân ta”. Như vậy thánh Phanxicô Salêsiô đã gặp thánh tiến sĩ vĩ đại thành Hippone, vì thánh Augustinô định nghĩa “Khiêm nhường là yêu mến Thiên Chúa đến mức khinh chê bản thân mình”.

Ở một chỗ khác, thánh nhân viết : “Giả thử ta có thể đẹp lòng Chúa, lúc trọn lành cũng như khi không trọn lành, thì chúng ta phải ước ao sống không trọn lành, hầu nuôi dưỡng như thế đức khiêm nhường rất thánh ở trong ta”.

Một kitô hữu rất đáng tôn trọng, ông Bernières, cũng nói y như thế : “Nhận biết và vui nhận sự hèn hạ của mình là một trong những ơn thương xót lớn lao Chúa dành cho ta, bởi vì Chúa để chúng ta rút lấy ơn cứu độ từ chỗ hư hỏng của chúng ta, cũng như Chúa rút lấy vinh quang từ những lỗi phạm của chúng ta. Dưới ánh sáng của Chúa, linh hồn vui thích ngồi trên đống phân của những sự khốn nạn của mình, bao quanh bởi những sự hèn hạ của những lỗi lầm mình đã sai phạm, cũng như ông Gióp ngồi trên đống tro của những đau khổ xưa. Thấy mình đầy những tật nguyền và những sự khốn nạn, linh hồn lấy thế làm vui, bởi vì nhân đó nó có thể tôn kính và chúc tụng sự tốt lành của Thiên Chúa. Khốn nạn cho linh hồn sa ngã, nhưng sự hèn hạ nó mang lấy do sự sa ngã lại là một kho báu cho nó. Điều này rất ít người nhận ra, vì họ không nhận thấy hạnh phúc này. Họ nghèo khó, nhưng họ có một kho báu trong chính sự nghèo khó này. Đáng buồn thay, họ đã không thật sự nắm được kho báu này, vì họ không biết tìm nó”.[10]

Hỡi linh hồn tôi ! Từ nay mi phải xác tín rằng các lỗi lầm của mi rất có ích cho mi, vì sự khôn ngoan vô cùng của Chúa Giêsu đáng mến đã để như thế, hầu sinh ích cho mi và mang lại niềm vui cho Ngài. Các lỗi lầm của ta là thứ phân bón giầu chất dinh dưỡng, nếu thiếu nó thì các cây nhân đức của ta sẽ còi cọc và không sinh hoa trái. Vậy khi mi sa ngã, mi đừng ngạc nhiên và nhất là đừng bực tức với mình. Làm thế là đi vào cạm bẫy của tính tự ái. Và cũng là cưỡng lại những ý định của Thiên Chúa, vì Ngài muốn dùng cách này, dùng những sa ngã của mi để diệt trừ tính tự ái của mi. Trái lại, với tâm tình hối cải, bình tĩnh và mến yêu, mi hãy gieo mình vào vòng tay của Chúa Giêsu, như một đứa bé rất ngoan ngoãn. Hãy yêu mến ôm lấy Ngài như một đứa bé trọn vẹn tín thác. Hãy thưa Chúa rằng mi vui nhận sự yếu hèn của mình, miễn là mi thấy Ngài tốt lành và dễ thương. Rồi mi hãy quên đi tất cả mọi lầm lỗi của mình, và có nhớ thì chỉ nhớ để chê ghét mình, yêu mến sự hèn hạ của mình, để nhân đó mà mến yêu Chúa cách trọn vẹn hơn.

Nghĩ đến những lầm lỗi và những thiếu sót của tôi, tôi thấy tôi đã không hiểu chúng, cho nên từ nay tôi sẽ qúi mến chúng hơn. Nếu tôi đã biết chê bỏ mình, đã chán ghét mình, đã ngước mắt lên nhìn Chúa và yêu mến Ngài hết lòng, thì cũng phần nào nhờ vào những sai lỗi của mình. Các lỗi lầm của tôi đã chỉ cho tôi con đường dẫn tới chỗ chê bỏ mình, quên mình đi, để một lòng đi theo Chúa, tha thiết gắn bó với Ngài. Từ nay tôi sẽ biết đón nhận cách bình tĩnh những sai lỗi của tôi. Tôi sẽ yêu qúi những lỗi lầm đó, cũng như tôi thiết tha trìu mến Thiên Chúa rất tốt lành của tôi, và chán ghét cái tôi xấu xa của tôi.

Lạy Chúa, xin cũng hãy ban cho con ơn trọng này là nhận biết và qúi mến sự bé mọn và hèn hạ của mình. Đó là bí quyết nên thánh mà Chúa đã chỉ mặc khải cho những người khiêm nhường và bé mọn: “Chúa đã mặc khải cho những kẻ bé mọn” (Lc 10,21). Ước chi mọi yếu đuối và sa ngã của con, dầu chúng là thế nào đi nữa, cũng đều mang lại cho con hiệu qủa tốt lành này là giúp con thấm thía và vui mừng vì sự hèn hạ của mình, khinh chê mình và coi mình là hư vô, để đáng Chúa thương và để con càng yêu mến Chúa hơn. Hạnh phúc này là một hạnh phúc bị giấu kín. Chỉ mình Chúa có thể ban cho con ơn nhận biết và yêu mến sự thật đó. Xin Chúa ban cho con ơn qúi trọng và mạnh sức này, như Chúa đã ban cho nhiều linh hồn, vì đây là con đường ngắn nhất để mau lẹ đạt tới những đỉnh cao của sự thánh thiện. Vậy, lạy Chúa, vì công nghiệp vô cùng của Chúa Giêsu Con chí  ái của Chúa, xin ban cho con niềm vui lớn lao của những linh hồn được hư vô hóa và tan biến trong Chúa : ở đó con sẽ mến yêu Chúa trong sự quên mình và chê ghét mọi vật thọ tạo.

 Paul De Jaegher S.J.

[1] Mgr Gay, De la vie et des vertus chrétiennes. De l’espérance. (Về đời sống và các nhân đức. Về đức trông cậy).

[2] Mgr Pie, Homélie au jour de la Toussaint (Bài diễn giảng Phúc âm lễ các thánh).

[3] Tiểu sử một linh hồn, ch. X, tr. 204.

[4] D. Considine S.J. Delight in the Lord (vui sướng trong Chúa), tr. 24

[5] Delight in the Lord, p. 18

[6]     Những lợi ích lớn lao cần được ta suy gẫm là : Các lỗi lầm của ta làm cho ta khoan dung hơn đối với người khác ; chúng bắt ta tập can đảm hơn và nhẫn nhục hơn ; chúng dạy ta phó thác nơi Chúa cách trọn vẹn hơn ; nhất là chúng khiến ta luôn luôn chạy lại với Chúa Giêsu vì Ngài là Đấng đầy đủ cho ta.

[7] Linh hồn thật sự nội tâm sẽ hăng hái diệt trừ các nết xấu của mình, không phải do tính tự ái thầm kín và tinh khôn, nhưng chỉ vì lòng mến yêu tinh ròng đối với Chúa.

[8] Nhà thần học thần bí Tauler đã viết : “Khi tôi tìm thấy mình, tôi đã đánh mất Thiên Chúa, còn khi tôi đánh mất bản thân, tôi đã tìm thấy Thiên Chúa”.

[9] Caussade, L’abandon à la Providence divine. Paris, Gabalda, t. II, thư thứ 17 (viết cho nữ tu Rosen).

[10] Le chrétien intérieur (người Kitô hữu nội tâm), liv. III, p.16.

 

Niềm Tín Thác – Chương XVIII: TÍN THÁC TRONG CÁC CƠN CÁM DỖ

I.  NHỮNG LOẠI CÁM DỖ KHÁC NHAU.

–   NHỮNG CƠN CÁM DỖ NGHỊCH ĐỨC KHIẾT TỊNH ĐÒI TA PHẢI TÍN THÁC NHIỀU.

–   NHỮNG LÝ DO ĐỂ TÍN THÁC NƠI THIÊN CHÚA : LÒNG NHÂN HẬU, SỰ TINH KHIẾT, SỰ THÁNH THIỆN, VẺ ĐẸP THẦN LINH.

–   TÌNH YÊU CỦA THIÊN CHÚA DÀNH CHO CHÚA GIÊSU LÀ ĐẦU CỦA NHIỆM THỂ CHÚNG TA.

Những loại cám dỗ khác nhau. – Những cơn cám dỗ nghịch đức khiết tịnh đòi ta phải tín thác nhiều. – Trong số những thử thách khiến linh hồn quảng đại đau khổ hơn cả, phải kể đến những cơn cám dỗ. Ôi, các linh hồn phải đau khổ biết bao vì những cơn cám dỗ ! Chúng làm cho các linh hồn yêu mến Chúa khổ sở, vì chúng làm cho họ hồ nghi về lòng mến Chúa của mình, và hồ nghi không biết Chúa có còn thương yêu họ chăng. Nhiều khi cơn cám dỗ mạnh mẽ đến mức làm cho linh hồn có vẻ như đã chạm vào điều tội lỗi. Linh hồn càng sợ tội thì tội lỗi càng như đã quệt lên linh hồn.

Các cơn cám dỗ có muôn hình muôn dạng. Có những cơn cám dỗ nghịch với đức tin, nhân đức hướng thần căn bản, do ma qủi bày ra, hoặc do không khí vô thần và duy vật ngày nay. Có những cơn cám dỗ nghịch với đức trông cậy, do chán nản, mệt mỏi, ngã lòng. Chúng ta thấy mình nhiệt thành mến Chúa, nồng nàn trong đời sống nội tâm ; chúng ta nghĩ mình đã mau mắn và vui vẻ bước đi trên đường các điều răn của Chúa và những lời khuyên của Phúc Âm. Có lúc chúng ta đã tưởng sắp đạt tới bậc thánh thiện. Nhưng rồi, nhìn lại quãng đường đã đi qua, chúng ta thấy mình tiến xa ít qúa. Thế là, buồn sầu, chúng ta thầm nghĩ : sự thánh thiện không được dành cho tôi đâu ! Có lẽ không bao giờ tôi đạt tới lý tưởng nên thánh mà tôi vẫn mơ tưởng…

Rồi có những cơn cám dỗ nghịch với đức ái, là nhân đức hướng thần qúi trọng nhất. Đây là những cám dỗ đủ thứ đủ mặt, nhắm chiếm lấy trái tim ta, khiến nó xa rời Thiên Chúa để chạy theo những sự vật trần gian chóng qua.

Và cũng có đủ các thứ cám dỗ nghịch với các nhân đức luân lý, trong số này, có một loại cám dỗ đặc biệt, cần phải bàn nhiều hơn, bởi vì thánh nhân cũng như người tội lỗi, mọi người đều bị những cám dỗ này quấy phá. Đó là những cơn cám dỗ nghịch với đức tinh khiết. Rất họa hiếm những linh hồn được đặc ân như thánh nữ Têrêxa Hài đồng Giêsu, không biết đến những sự nổi loạn của xác thịt. Rất nhiều linh hồn quảng đại đã được Chúa gọi bước qua cơn thử lửa này : Chúa khôn ngoan vô cùng, do ý định khôn dò của Ngài, đã để cho những linh hồn được gọi tới những đỉnh cao của sự thánh thiện, phải rên xiết dưới những cơn cám dỗ mãnh liệt đó.

Đây là những cơn cám dỗ có muôn hình muôn vẻ. Lúc thì chúng tỏ ra rất mơn trớn nhẹ nhàng, chúng dịu dàng và làm tê mê trí tưởng tượng và các giác quan của ta, đến nỗi ta khó có thể cưỡng lại sức mê hoặc của chúng. Lúc thì chúng tấm công trực diện, chúng tỏ ra mãnh liệt đến độ chúng ta tưởng như mình đã bị Chúa bỏ mặc cho sự yếu đuối của mình. Chúng ta tưởng như phải đầu hàng quân thù, nếu một sự trợ lực của ân sủng đã không kịp thời đến cứu ta, để ta chiến thắng.

Để chiến đấu chống lại thứ cám dỗ này, chúng ta cần đến tất cả các loại vũ khí mà người Kitô hữu chúng ta có trong tay, nhất là chúng ta cần phải có một niềm tín thác vững vàng.

Ngay xét về phương diện tâm lý, niềm tín thác và lòng can đảm sinh ra bởi tín thác phải được coi là tuyệt đối cần thiết để thắng ma qủi của ô uế. Một người lính thiếu can trường và tỏ ra sợ hãi giữa lúc chiến đấu sẽ ra sao ? Người ta biết trước là anh ta sẽ bại trận và sẽ chết. Nếu ta chỉ cậy vào sức loài người của mình, tức chỉ dựa vào sự yếu đuối của con người, chúng ta sẽ có cảm tưởng mình không thể chống lại những trận công phá, những tấn công của thói hư xác thịt. Chúng ta không chống cự được lâu đâu. Với bất cứ giá nào, chúng ta cũng phải tín thác nơi Chúa, trông cậy mọi sự nơi ân sủng của Ngài, đó là điều kinh nghiệm lâu đời dạy ta. Chúng ta phải xác tín, phải vững tin rằng, với trợ lực của ơn Chúa, vị nữ hoàng là ý chí của chúng ta sẽ thừa khả năng chống lại mọi cuộc tấn công của quân thù. Chỉ khi đó, và chỉ với điều kiện đó, chúng ta mới chắc chắn thắng được ma qủi xấu xa.

Nhưng nhất là xét theo phương diện siêu nhiên, niềm tín thác, trọn vẹn tín thác nơi Chúa, là điều kiện tuyệt đối cần thiết. Bởi vì, than ôi ! Nếu thiếu lòng trông cậy và tín thác nơi Chúa, chúng ta sẽ không có thể chống cự lâu dài những cơn cám dỗ rất nguy hiểm này. Niềm tín thác nơi Chúa phải là chiếc thuẫn không thể thiếu của ta, bởi vì nếu không, chúng ta sẽ ngã gục dưới những tên bắn tẩm thuốc độc của kẻ thù.

Thật hạnh phúc cho ta, vì nếu ta có trăm ngàn lý do để sợ và thất vọng vì bản thân mình, khi thấy linh hồn đáng thương hại của ta kết hiệp với thân xác loài cầm thú này, thì trái lại chúng ta có hơn ngàn lý do để cậy trông, khi chúng ta nhìn lên Thiên Chúa là Đấng yêu thương chúng ta. Dầu chúng ta yếu đuối, dầu qúa khứ của chúng ta thế nào đi nữa, nếu chúng ta “ngửa mặt nhìn lên Núi Thánh”, chúng ta sẽ thấy ơn trợ lực rất mạnh sức của Chúa luôn dành cho kẻ cầu xin. Và tự nhiên chúng ta sẽ giữ được lòng cậy trông và tín thác.

Những lý do để tín thác : lòng nhân hậu, sự tinh khiết, sự thánh thiện và vẻ xinh đẹp của Chúa. – Tình yêu của Thiên Chúa dành cho Chúa Giêsu. – Tất cả mọi sự nơi Thiên Chúa đều như kêu gọi ta rằng : “Con ơi, hãy can đảm và tín thác !”. Chúa nhân từ và tốt lành vô cùng, lẽ nào Ngài chẳng thương ta. Khi lo sợ và bối rối trước sức tấn công mãnh liệt của ma qủi, chúng ta chạy lại gieo mình vào lòng Ngài như những đứa trẻ đau khổ và sợ hãi chạy lại với mẹ chúng ? Làm sao Chúa là Đấng tốt lành hơn mọi người mẹ, lại có thể để mặc cho qủi dữ nuốt sống ta là con cái Ngài ?

Có vẻ như đây là những chân lý qúa hiển nhiên, không cần bàn luận dài nhưng năng suy gẫm vẫn là điều rất tốt. Nhưng có một điều kém hiển nhiên hơn, nhưng cũng là điều rất thật, ít được người ta tìm hiểu, đó là những sự tuyệt hảo của Thiên Chúa không nên làm chúng ta kính sợ, vì đó là những nguồn mạch của niềm tin tưởng và tín thác của ta trong cuộc chiến đấu để bảo vệ đức khiết tịnh.

Thoạt nhìn, sự tinh khiết của Thiên Chúa có vẻ làm cho ta run sợ. Đã có lời chép rằng : các thiên thần cũng không sạch mọi tì vết trước sự tinh khiết vô cùng của Thiên Chúa. Và nếu chúng ta tự cảm thấy mình khốn nạn và đáng thương, thì chính là trong lãnh vực trong sạch và khiết tịnh ? Nếu không mắc những lỗi nặng, thì kể sao cho hết những sự bê tha, những lần thiếu can đảm, thiếu nghị lực để xua đuổi những tư tưởng xấu xa và những cám dỗ ô uế ? Tất cả những chuyện đó tất phải khiến chúng ta khiếp sợ sự tinh khiết vô cùng của Chúa, vì Ngài soi thấu những chỗ sâu kín nhất của tâm hồn ta, và thấy rõ những tư tưởng thâm sâu nhất của ta.

Nghĩ tưởng như thế là chưa hiểu gì về sự tinh khiết của Chúa. Có thể nói đó là cách suy nghĩ của những người theo bè rối Jansêniô. Thật sự không gì khích lệ hơn cho những linh hồn bị cám dỗ nghịch đức trinh khiết cho bằng sự tinh khiết của Chúa. Mà điều rất đáng tiếc là rất ít người hiểu điều này. Vâng, sự tinh khiết thần linh của Chúa gớm ghét mọi tội lỗi, mọi dơ bẩn, nhất là sự dơ nhớp của tội nghịch đức trinh khiết. Nhưng chính vì thế mà chúng ta có lý do để cầu xin và mong đợi ơn Ngài trợ giúp để giữ được đức khiết tịnh vẹn toàn.

Tại sao thế ? Thưa vì một lẽ rất đơn giản. Đó là vì sự tinh khiết vô cùng của Chúa cũng là sự Chúa vô cùng qúi mến và ước ao thấy con cái Ngài trong sạch, tinh khiết. Ngài muốn thông ban sự tinh khiết của Ngài cho các tạo vật của Ngài. Ngài chiếu giãi những hồng ân, những ánh quang tinh khiết xuống trên các linh hồn, để giúp chúng trở nên tinh khiết hơn. Đúng thế, Chúa ước ao thấy mọi người sống tinh khiết, và chính vì Chúa gớm ghét mọi thứ tội ô uế, nên Ngài vô cùng thương hại những linh hồn đang lâm nguy và ước ao sống tinh khiết. Mỗi ước muốn của ta để ra khỏi chốn bùn lầy, và nhất là những quyết chí của ta để đứng vững trong nhân đức xinh đẹp này, sẽ cảm động lòng Ngài vô cùng, và đáng được Ngài ban ơn trợ giúp.

Và nếu tôi, một tạo vật bé nhỏ, gần như hư vô, lại đầy những khuynh hướng xấu xa, và dễ bị sa ngã, nếu tôi giơ hai tay lên trời để kêu cứu sự tinh khiết vô cùng của Chúa, với lòng thành khẩn và thiết tha, thì Chúa là đấng vô cùng thánh thiện và cũng vô cùng xót thương sẽ thương tôi và sẽ cứu giúp tôi. Ngài sẽ vô cùng thương yêu tôi, sẽ nhận lời tôi cầu xin, và ban ơn giữ  gìn tôi luôn trong sạch.

Người ta nói sự tinh khiết của Chúa ghê tởm và gớm ghét mọi tội dơ dáy. Đúng thế, và chính vì thế mà Thiên Chúa thương xót vô cùng đối với con cái yếu đuối của Ngài là chúng ta, nhất là những khi Ngài thấy chúng ta lâm nguy có thể mắc phải thứ tật bệnh phong cùi đó. Một người mẹ dịu hiền chẳng làm hết sức mình, để giữ cho đứa con qúi yêu đừng mắc phải những chứng bệnh kinh khủng sao ? Vậy Thiên Chúa vô cùng qúi chuộng sự tinh khiết, và vô cùng yêu thương ta, lẽ nào Ngài làm ngơ không lập tức đến cứu giúp ta khi ta bị qủi dâm ô tấn công, nếu ta kêu cứu Ngài ?

Chắc đã có lần chúng ta nổi giận khi nghe những chuyện hãm hiếp trong thời gian thế chiến, hoặc những chuyện lạm dụng tính dục trẻ nhỏ trong những xã hội Tây Phương qúa tự do phóng túng. Hoặc chúng ta đã bừng bừng oán giận khi nghe kể lại những trò lừa bịp ma qủi của những tên ma cô dụ dỗ các thiếu nữ thôn quê dại dột đi vào con đường bán dâm. Chúng ta đã đau xót cho những con người ngây thơ trong trắng bị những sức mạnh của hỏa ngục tấn công và hủy diệt. Và chúng ta ước gì có thể giúp một tay để khống chế và ngăn ngừa những toan tính qủi ma đó.

Như vậy, không lẽ Chúa vô cùng tinh khiết, vô cùng yêu thương ta và muốn bảo vệ đức khiết trinh nơi con cái Ngài, khi Ngài thấy ta lâm nguy sa vào cạm bẫy những chước cám dỗ, Ngài lại chẳng xót thương và hết tình cứu giúp ta, nếu ta kêu xin cầu cứu ? Chúng ta phải tin chắc rằng Chúa sẽ vô cùng xót thương ta và ra tay bảo vệ ta chống lại những tấn công của qủi dâm ô. Chúng ta hãy năng suy gẫm điều này, suy gẫm lâu dài và sâu xa. Chúng ta hãy nhớ điều này mỗi khi bị cám dỗ, rồi sẽ thấy niềm tín thác của mình nơi Thiên Chúa vô cùng tinh khiết được gia tăng mạnh mẽ và mau chóng.

Hạnh phúc thay những linh hồn đã để tâm học biết và yêu mến tôn thờ sự tinh khiết của Thiên Chúa ! Họ sẽ luôn luôn giữ được sự bình an trong sáng trong những lúc phải chống lại các cơn cám dỗ. Họ sung sướng được tận hiến cho sự tinh khiết thần linh này, vì chắc rằng mình sẽ luôn luôn được bảo vệ an toàn.

Bản thân tôi cũng đã nhiều lần bị kẻ thù tấn công, và cũng nhiều khi tưởng như đã cùng đường. Hồi đó tôi chưa hiểu biết nhiều về sự tinh khiết vô cùng của Chúa, sự tinh khiết vẫn luôn yêu thương ta, sự tinh khiết đã làm nên Đức Nữ Trinh Vô Nhiễm và tất cả các thánh nam nữ đồng trinh, và cũng là sự tinh khiết rất yêu thương tôi và muốn giữ tôi đồng trinh. Vậy tôi cũng sẽ thánh hiến bản thân tôi cho Ngài. Tôi sẽ thưa Ngài cách đơn sơ : “Ôi ! Sự tinh khiết mê hồn của Thiên Chúa chúng con ! Ôi ! Sự tinh khiết ngàn lần qúi mến của con, con sung sướng nay được nhận biết Ngài. Con đến tín thác cả xác hồn trong tay Ngài và tận hiến cho Ngài như một đứa con bé nhỏ của Ngài. Xin Chúa nhận lấy con và bảo vệ con khỏi mọi tấn công tàn ác của ma qủi. Con thấy nảy nở trong tâm hồn con một niềm tin cậy tín thác vô biên nơi Chúa. Chúa ước ao thấy và giữ gìn con trong sạch, thì xin Chúa hãy nhận lấy đức trinh khiết mà con dâng hiến Chúa đây ! Xin Chúa hãy giúp con giữ được toàn vẹn đức khiết tịnh này, vì Chúa biết con giữ gìn đức ấy trong một cái bình rất dễ vỡ ! Lạy Chúa, con tin vững vàng rằng, vì sự tinh khiết vô cùng của Chúa, Chúa sẽ giữ gìn con luôn trong sạch, để con làm vui lòng Chúa với đức trinh khiết vẹn toàn của con. Con cầu xin và con hy vọng được như thế không phải vì con nhìn vào con đâu, vì trong con, mọi sự đều khiến con lo sợ, nhưng con trông cậy nơi Chúa. Con hoàn toàn và vững lòng trông cậy, dầu con đã có những sự yếu đuối và những sự biếng nhác. Con tin tưởng rằng tất cả những cơn cám dỗ sẽ tấn công con đều là những thử thách Chúa dùng để thanh tẩy con, cho nên con tin rằng, với ơn phù trợ mạnh sức của Chúa, chúng sẽ góp phần làm cho đức thanh tịnh của con nên hoàn toàn hơn.

Sự tinh khiết của Thiên Chúa an ủi chúng ta và củng cố niềm tín thác của ta. Sự thánh thiện và vẻ đẹp của Thiên Chúa càng giúp chúng ta hơn. Đó là điều ta phải suy nghĩ bây giờ.

Sự thánh thiện của Thiên Chúa luôn muốn thông ban mình cho ta để thánh hóa chúng ta. Sự thánh thiện của Chúa bao quanh ta như một đại dương. Chúng ta chìm sâu trong đó. Hơn nữa, ân sủng của Chúa đi sâu vào linh hồn ta : ân sủng thánh hóa tràn ngập mọi tài năng của hồn ta. Ơn thánh hóa là một kho báu mà chỉ sự thánh thiện của Chúa mới có thể giúp ta nhận ra tất cả giá trị. Đó là đồ trang sức vô cùng qúi giá mà Chúa Giêsu đã mua chuộc cho ta bằng giá máu châu báu của Ngài.

Ơn thánh hóa này làm cho chúng ta trở nên con cái Chúa, nghĩa là đã thần linh hóa chúng ta. Và chính sự thánh thiện của Chúa luôn chăm lo cho ơn thánh hóa này nơi chúng ta, lo bảo toàn nó và làm cho nó ngày thêm xinh tươi hơn. Sự thánh thiện của Chúa luôn hiện diện trong linh hồn ta, canh giữ nó chống lại mọi cuộc tấn công và mưu chước của kẻ thù. Chúa thấy trước tất cả những cám dỗ của xác thịt và những mưu chước của thần ô uế. Sự thánh thiện vô cùng của Thiên Chúa yêu thương ta vô cùng, vì chúng ta là những đứa con mà Ngài đã “thần linh hóa”, cho nên Chúa rất cảm động và thương hại khi thấy con cái Ngài vất vả chống chọi với quỉ dâm ô. Vì Chúa biết nếu ta rơi vào tay thứ qủi này, nó sẽ không tha mạng cho ta đâu. Khi đó sẽ là sự mất ân sủng, mất ơn thánh hóa. Đó là sự chết của linh hồn. Không có mức lưng chừng. Vậy ra hãy tin tưởng và trọn vẹn tín thác nơi sự thánh thiện của Thiên Chúa, và trong những khi bị cám dỗ, ta hãy chạy lại cầu xin Chúa với đầy lòng tin tưởng. Chúa yêu thương ta, Chúa yêu qúi sự tinh khiết, Ngài sẽ ân cần bảo vệ ta hơn bất cứ người mẹ hiền nào trên mặt đất này, và chắc chắn Ngài sẽ giúp ta chiến thắng.

Những gì vừa được trình bày trên đây về sự thánh thiện của Thiên Chúa cũng có thể được hiểu về sự xinh đẹp vô cùng của Ngài, mà ơn thánh hóa là một tia nhỏ mọn đã làm cho linh hồn ta nên xinh đẹp. Vẻ đẹp thần linh của Chúa cũng thiết tha ước ao thông ban mình cho ta và trang điểm cho linh hồn ta ngày thêm rực rỡ. Chúng ta cũng hãy chạy đến với vẻ đẹp thần linh này, để xin được ơn phù trợ, được bảo vệ chống lại mọi hình thức xúi giục của xác thịt và mọi tấn công của qủi dâm ô, hầu bảo toàn được vẻ đẹp thần linh của linh hồn mình.

Nhưng còn hơn sự tinh khiết, hơn sự thánh thiện và vẻ đẹp thần linh của Chúa, chính tình yêu thương của Ngài đối với Chúa Giêsu, Con chí ái của Ngài, sẽ bảo đảm chiến thắng cho ta trong cuộc chiến đấu chống lại kẻ thù. Thiên Chúa yêu thương ta, vì ta là hình ảnh Con chí ái của Ngài, vì ta đã trở nên một với Chúa Giêsu, luôn sống trong Ngài. Nói rõ hơn, Chúa Cha yêu thương ta vì ta là chi thể của Nhiệm thể mà Chúa Giêsu là Đầu. Khi nhìn xem ta, Ngài nhìn thấy Con chí ái của Ngài. Vì thương yêu chúng ta như thế, Ngài luôn để mắt lo lắng và bảo vệ ta và ban cho chúng ta đủ các ân sủng đi trước, đi kèm và theo sau mọi hành vi của ta. Như vậy, đối với Thiên Chúa, bảo vệ một linh hồn đơn sơ và tín thác chạy đến xin Ngài giúp chống trả các chước cám dỗ, chỉ là bảo vệ Chúa Giêsu Con yêu qúi của Ngài. Đúng thế, vì thương yêu Chúa Giêsu Con Ngài vô cùng, Ngài sẽ dùng hết uy lực thần linh của Ngài để giúp ta chiến thắng kẻ thù hỏa ngục.

Đức Cha Gay đã viết những lời rất chí lý như sau : “Ma qủi không chỉ tấn công ta mà thôi, bởi vì nó không chỉ thù ghét chúng ta. Hơn nữa, nó không thù ghét nhất chúng ta, nhưng nó thù ghét Chúa Giêsu hơn hết : nó thù ghét hình ảnh Chúa Giêsu ở trong ta… Chúng ta là những hình ảnh sống động của Thiên Chúa, những con cái đích thực của Ngài, những anh em và đồng thừa tự của Chúa Con, những đền thờ của Chúa Thánh Thần. Chúng ta là “dân thánh, có chức tư tế vương giả”, chúng ta là thân thể sống động của Chúa Kitô. Khi chúng ta dâng lên Thiên Chúa những tâm tình mến yêu, chúng ta làm cho Ngài vui sướng và được vinh quang. Đó là lý do gây cho ma qủi thứ lửa ba lần xấu xa, thứ lửa ghen ghét, oán thù và tức giận, thứ lửa xấu xa và độc ác không bao giờ tắt, luôn phóng ra những mũi tên độc địa để hại ta. Qua các thời đại, chúng ta đã thấy những kẻ rối đạo,và những kẻ tự xưng là cách mạng thời nay, vì điên rồ oán ghét Chúa, đã phá phách những nơi thánh, làm nhơ nhuốc các ảnh thánh và đập tan những tượng Chúa chịu đóng đinh trên thập giá. Cũng mối thù ghét khiến satan hung dữ như thế, đang thúc đẩy nó tấn công chúng ta, hành hạ chúng ta, bởi vì hơn những ảnh tượng bằng gỗ và bằng đá kia, chúng ta mới thật là hình ảnh sống động và đích thực của Thiên Chúa”[1].

Thật không có lý do nào giúp ta tin tưởng và tín thác cho bằng lý do trên đây. Dầu những cuộc tấn công của qủi dâm ô dữ tợn đến đâu, kéo dài nhiều ngày tháng đến đâu, chúng ta đừng nhát đảm, đừng lo sợ, trái lại hãy trọn vẹn tín thác nơi Thiên Chúa vô cùng nhân ái, Ngài yêu thương ta vô cùng và muốn giúp ta toàn thắng để bảo toàn hình ảnh Con  chí ái của Ngài là Chúa Giêsu ở trong ta.

Sau bấy nhiêu lý do để tín thác, nếu ta còn sợ sệt và nghi ngại trước những cơn cám dỗ nghịch đức khiết tịnh, chúng ta sẽ không thể chữa mình được. Tất nhiên, khi lâm trận, khi bị các chước cám dỗ tấn công, những lý do đó có thể mất đi phần nào sức mạnh của chúng, nhưng cả những lúc đó, cả khi trái tim ta như bị cùng đường rồi, thì tâm hồn ta vẫn trung thành với tình thương của Chúa, và vẫn kêu lên những tiếng thiết tha mà chúng ta không ý thức. Điều quan trọng là, vào những lúc được tạm yên, trước hoặc sau cơn bão tố, chúng ta hãy cố nhớ lại và ghi sâu những chân lý đáng yên ủi này.

Đáng buồn thay ! Nếu trong qúa khứ chúng ta đã nhỡ sa ngã vào những lỗi nặng nề nghịch đức khiết tịnh, chúng ta hãy tự hỏi mình, và chúng ta sẽ thấy rằng đó là vì chúng ta đã thiếu ý chí hoặc thiếu niềm tín thác. Sự yếu đuối của chúng ta, những đam mê qúa mạnh và cả những sa ngã trước đây, cũng không thể được coi là những lý do chữa lỗi cho sự thiếu tin cậy của chúng ta. Bởi vì nếu tự bản thân, chúng ta không thể làm gì được, nhưng chúng ta có thể làm được mọi sự, khi chúng ta thành khẩn cầu xin ơn trợ giúp của Chúa, vì Ngài vô cùng qúi trọng sự trong sạch của ta.

Ngày nay khoa học tân tiến đã tìm ra những phương thức để chữa được một số bệnh tật xưa kia vẫn bị coi là bất trị. Chẳng hạn, dưới sức tác động của những quang tuyến cực tím, những đứa trẻ bị còi cọc đã có thể trở thành những đứa trẻ bình thường, thoát khỏi những thân hình quái dị. Vậy chúng ta là những tâm hồn còi cọc thiêng liêng, đang bị rúc rỉa bởi những xu hướng xấu xa của xác thịt, chúng ta hãy năng chạy lại với Chúa, chạy lại với sự thánh thiện, lòng nhân hậu và thương xót của Chúa ! Nhất là hãy năng chạy lại dưới sự tinh khiết thần linh của Chúa, và hãy đặt mình dưới sức tác động vô cùng thánh thiện của những quang tuyến siêu nhiên của Chúa. Hãy khẩn nài Chúa nhân từ và đầy lòng thương xót, xin Ngài dùng ân sủng của Ngài để chữa lành những bệnh tật của ta, giải thoát linh hồn ta khỏi những thèm muốn xấu xa, dần dần biến đổi linh hồn ta cho tới khi nó trở thành tinh khiết vẹn toàn.

II.  TÍN THÁC NƠI CHÚA GIÊSU. NGÀI RẤT ƯỚC AO GIỮ GÌN TA TRONG SẠCH, NHẤT LÀ NẾU TA LÀ NHỮNG HIỀN THÊ CỦA NGÀI. NHẤT LÀ NẾU TA SỐNG CUỘC ĐỜI ĐỒNG NHẤT VỚI NGÀI.

–   TÍN THÁC NƠI MẸ MARIA.

Tín thác nơi Chúa Giêsu. Ngài rất ước ao giữ gìn ta trong sạch, nhất là nếu ta là những hiền thê của Ngài. Nhất là nếu ta sống cuộc đời đồng nhất với Ngài. – Để củng cố niềm tín thác và đức can đảm của ta hầu chống lại những cám dỗ nghịch đức thanh tịnh, chúng ta đã kêu cầu Thiên Chúa và chạy đến với những sự tuyệt hảo của Ngài. Bây giờ chúng ta hãy quay về với Chúa Giêsu, Chúa chúng ta, và Mẹ Maria Vô Nhiễm, Mẹ vô cùng mến yêu của chúng ta.

Chúa Giêsu đã yêu qúi đức thanh tịnh dường nào khi Ngài sống với các môn đệ xưa ! Thánh Gioan, vì giữ mình đồng trinh, nên đã được Chúa Giêsu yêu thương đặc biệt, và đã được dựa đầu trên Trái Tim Chúa trong bữa tiệc ly. Và Chúa Giêsu đã hết sức yêu dấu các trẻ nhỏ vì tâm hồn vô tội của các em. Chỉ nghĩ đến sự người ta dám xâm phạm đến sự trong trắng của các em, cũng đủ làm Chúa nổi giận đùng đùng và lên án rất nặng nề : “Vô phúc cho kẻ nào làm gương mù cho một trong những trẻ nhỏ tin kính Ta. Tốt nhất là hãy lấy cối đá buộc vào cổ nó và đẩy nó xuống đáy biển” (Mt 18,6).

Tất cả chúng ta đã vui sướng khi suy gẫm về cuộc gặp gỡ giữa Chúa Giêsu và người phụ nữ xứ Samaria : Chúa đã tìm cách kéo người phụ nữ tội lỗi này ra khỏi đống bùn nhơ. Theo sự quan phòng đầy thương xót của Ngài, Ngài đã định liệu để người phụ nữ này đến gặp Ngài trên bờ giếng Giacóp, hoàn toàn nghịch với tục lệ người Do Thái, và trước sự ngạc nhiên của các môn đệ. Chúa Giêsu đã rất ước ao có thể mang lại một tâm hồn trong sạch cho người phụ nữ sa đọa này. Vậy thì Chúa còn trăm ngàn lần mau mắn và ước ao giúp chúng ta giữ trọn vẹn đức thanh tịnh, nhất là chúng ta là những linh hồn đã thánh hiến nhân đức này và muốn trọn niềm yêu mến Ngài. Không bao giờ Chúa để chúng ta một mình chiến đấu chống lại tà thần hỏa ngục, mặc dầu đôi khi chúng ta có cảm giác như vậy.

Chắc chúng ta đã nghe thánh Catarina thành Siena kể lại câu chuyện vô cùng cảm động. Một hôm, sau khi bị qủi dâm ô cám dỗ cách rất ghê sợ, và việc thoát khỏi một cách đầy xao xuyến, thánh nữ than với Chúa Giêsu rằng : “Lạy Chúa Giêsu của con, hồi nãy Chúa ở đâu khi con bị cơn bão tố đó ?”. Và Chúa Giêsu đã trả lời cách yêu dấu : “Lúc đó Cha ở trong trái tim con”. Chúa Giêsu cũng có thể trả lời mỗi người chúng ta như thế, sau mỗi cơn cám dỗ.

Và nếu điều này đúng cho tất cả những ai yêu mến Chúa Giêsu và quyết chí giữ mình trong sạch, thì càng đúng cách đặc biệt cho những linh hồn đã thánh hiến cho Ngài, những hiền thê của Ngài, những tu sĩ nam và nữ. Chúa Giêsu sẽ ân cần lo bảo vệ đức khiết tịnh của họ, chống lại mọi cơn cám dỗ. Ngài âu yếm gìn giữ họ như con ngươi của con mắt Ngài. “Sicut pupillam oculi sui”. Ngài là Vị phu quân đầy yêu thương, trung thành và yêu dấu các hiền thê của Ngài hơn tất cả mọi người, làm sao Ngài có thể thua kém về sự trung thành và ân cần lo lắng ? Làm sao Ngài không làm tất cả mọi sự trong uy quyền toàn năng của Ngài, để âu yếm giữ gìn họ khỏi rơi vào thứ tội dơ nhớp nhất, trong khi chỉ một lời của Ngài đã qúa đủ sức giải thoát họ ?

Khi cơn cám dỗ tấn công ta, làm ta hoảng sợ, ta hãy nghĩ đến tình thương của Chúa Giêsu, phu quân của linh hồn ta. Chàng trai nào có thể dửng dưng nhìn những trò bỉ ổi của một tên vô phúc muốn lôi kéo người hiền thê dấu yêu của mình vào con đường tội lỗi ? Chàng lại không căm phẫn ra tay trừng trị tên khốn nạn, để bảo vệ sự trong trắng và tình yêu của người hiền thê, chống lại những dụ dỗ ma qủi của nó sao ? Chắc chắn Chúa Giêsu sẽ mau mắn đến cứu giúp ta. Ngài sẽ không thể nào bỏ mặc ta, kẻo ta sa vào cạm bẫy của ma qủi và xác thịt. Ngài ân cần và lo lắng bảo toàn sự vô tội và đức trinh khiết của ta.

Chúng ta hãy tin chắc như thế, mặc dầu đôi khi, trong những khi phải chiến đấu ghê sợ, chúng ta có cảm tưởng như phải chiến đấu một mình. Chúa ẩn mình đi để chứng kiến rõ hơn sự can đảm và trung thành của ta. Ngài thương xót vô hạn khi thấy ta lao đao trong chiến đấu, nhưng Ngài vui sướng vô cùng khi chứng kiến lòng trung thành của ta và khi nghe những lời kêu cứu đầy mến thương của ta. Một cách vô hình, Ngài ép đầu chúng ta trên ngực Ngài, và sự ôm ấp đó tuy không dễ cảm thấy, nhưng rất thật và đầy yêu thương.

Đôi khi, trong những lúc bị cám dỗ qúa nặng nề, ta nên cầm lấy tượng Chúa chịu đóng đinh trên thập giá, vừa hôn kính vừa cầu xin tha thiết. Hãy nhớ Chúa đã chết vì yêu thương ta trên thập giá. Hãy nói lên lòng mến yêu của ta. Hãy thưa Chúa rằng : “Ôi Chúa Giêsu con yêu mến, chính tội lỗi con đã là nguyên nhân để Chúa phải chịu cực hình thập giá. Con thà chết ngàn lần còn hơn phạm tội, thà chết đau đớn còn hơn làm đau lòng Chúa vì những lỗi phạm đức khiết tịnh. Vâng, lạy Chúa, con thà chết. Nhưng Chúa biết rõ sự yếu đuối của con. Con thấy mình nhiều khi lảo đảo như muốn té nhào. Ôi, lạy Chúa, xin cứu con, xin giữ gìn con luôn trong sạch. Chúa yêu thương con và ước ao thấy con luôn thanh khiết, xin dùng thần lực của ân sủng, để giải thoát con khỏi những cơn cám dỗ này !

Và hỡi các bạn, hỡi đàn chiên nhỏ bé, những linh hồn được tuyển chọn trong hàng linh mục và tu sĩ nam nữ, không những các bạn sống thân mật với Chúa Giêsu trong cuộc sống thánh hiến, các bạn còn cố gắng vươn tới cuộc sống đồng nhất với Ngài, các bạn hãy nhảy mừng trong mọi nỗi gian truân của mình. Như thánh Tông đồ Phaolô đã kêu lên : “Tôi tràn ngập vui mừng trong mọi gian truân của tôi.” (2 Cr 7,4), các bạn hãy vui mừng trong Chúa, vì Chúa Giêsu muốn sống sự tinh khiết vô cùng của Ngài trong con người các bạn. Ngài đã chọn các bạn để sống trong các bạn những nhân đức của Ngài, nhất là đức khiết trinh toàn vẹn. Các bạn hãy can đảm và tín thác, vì chính Chúa Giêsu chiến đấu trận chiến tinh khiết này, trong con người các bạn. Ngài muốn làm tỏa sáng đức tinh khiết của Ngài nơi các bạn, trước mặt các thiên thần và các thánh. Ngài biết rằng đức khiết tịnh chỉ trở nên toàn hảo sau những cuộc chiến đấu. Phải có những cơn cám dỗ mãnh liệt, ghê sợ, để chứng tỏ cho triều thần thiên quốc thấy tình mến yêu trọn vẹn và trung thành của các bạn đối với Chúa Giêsu. Các bạn hãy nhảy mừng, vì mỗi cuộc chiến sẽ làm cho đức khiết tịnh của các bạn thêm vững vàng và thêm qúi giá. Bạn hãy nghĩ như thế, để an ủi mình. Và khi cơn giông tố của chước cám dỗ nổi lên, các bạn hãy kêu cứu Chúa Giêsu đang có vẻ ngủ trong chiếc thuyền trái tim các bạn. Các bạn hãy kêu lớn tiếng: “Lạy Chúa, xin cứu chúng con kẻo chết mất !”. Và Ngài sẽ chỗi dậy và ra lệnh cho sóng gió im ngay. Tức thì phẳng lặng và bình an sẽ trở lại, linh hồn các bạn sẽ tìm lại được bầu không khí trong sáng và an bình.

Hoặc các bạn có thể thưa Chúa Giêsu rằng : “Lạy Chúa Giêsu mến yêu, bây giờ là lúc Chúa phải hành động. (2Cr 12,10) : khi con yếu đuối, chính là lúc con mạnh sức. Con thấy mình yếu đuối qúa, vậy xin Chúa hãy tỏ sức mạnh của Ngài nơi con. Vâng, lạy Chúa Giêsu, xin Chúa hãy sống đức tinh khiết của Ngài ở trong con ! Xin Chúa tỏa sáng đức khiết tịnh của Ngài ở trong con”.

Thế rồi, có thể trong vài tiếng đồng hồ nữa, Chúa Giêsu đang ở trong Nhà tạm sẽ đến viếng thăm tôi khi tôi rước lễ. Lúc đó tôi sẽ vạch cho Ngài xem các chỗ lở lói của tôi, những ung nhọt của tôi. Tôi sẽ chỉ cho Ngài thấy cái ung thư ghê sợ do tội trọng nghịch đức tinh khiết đã gây nên cho linh hồn tôi và còn để lại bao lo âu cho tôi. Tôi sẽ chắp tay ép mạnh Ngài trên ngực tôi, Ngài là sự Tinh khiết vô cùng, là nguồn mạch mọi nhân đức, là chất phóng xạ thần linh để chữa lành mọi tật nguyền của tôi. Mỗi lần rước lễ, tôi sẽ ôm ghì Chúa trên trái tim tôi, tôi sẽ khẩn nài Ngài hãy chữa lành linh hồn tôi. Dần dần Ngài sẽ thêm ân sủng cho tôi, sẽ biến đổi tôi và chữa lành bệnh ung thư do tính xác thịt xấu xa của tôi đã gây nên cho tôi.

Tín thác nơi Mẹ Maria. – Tất cả những linh hồn ước ao giữ mình trong sạch đều biết rằng họ không có bảo đảm nào tốt hơn là chạy đến nương tựa nơi Mẹ Maria, Đức Nữ Trinh Vô Nhiễm. Từ những thời kỳ đầu của Kitô giáo đến ngày nay, biết bao linh hồn đã tới qùi dưới chân Mẹ để được ơn bảo toàn đức trinh khiết. Biết bao người đã nhờ Mẹ phù trì mà giữ được sự trinh khiết vẹn toàn, dầu phải đổ máu ra để chứng tỏ niềm trung thành với Chúa Giêsu trong một tình yêu tuyệt đối.

Ai có thể giúp ta trong những cuộc chiến chống lại qủi dâm ô bằng Mẹ Maria ? Được đặc ân Vô Nhiễm, ngay từ trong bào thai, Mẹ đã chiến thắng và đạp giập đầu con rắn satan, vì Mẹ là kỳ công của sự trong trắng tuyệt vời, Chúa Toàn năng đã tạo thành để đặt lên đỉnh các tạo vật, bởi vì Mẹ còn vượt xa sự trong trắng của các thiên thần. Cho nên bên cạnh Chúa Giêsu, Mẹ Maria Nữ Vương các thiên thần, là Đấng đã được Thiên Chúa chọn để phù hộ ta trong mọi cơn cám dỗ nghịch đức khiết tịnh.

Vậy ta hãy vững lòng xin Mẹ giúp ta giữ đức trong sạch vẹn tuyền, giữ linh hồn sạch mọi tội, nhất là sạch mọi lỗi phạm nghịch nhân đức thiên thần. Chúng ta hãy năng cầu xin Mẹ rằng : “Lạy Mẹ Maria rất thánh, Mẹ vô cùng trinh khiết, Mẹ là Mẹ Vô Nhiễm, con ước ao được giống Mẹ một chút, vì con là con của Mẹ, đứa con tội lỗi nhưng vẫn được Mẹ yêu thương nhiều. Mẹ biết rõ những sự khốn nạn bẩm sinh của con. Mẹ biết con đã bao lần đau khổ vì những cám dỗ của ma qủi và những nổi loạn của xác thịt. Xin Mẹ giúp con sống trong sạch, giữ được đức khiết tịnh vẹn toàn, và nếu Chúa muốn con phải chịu thử lửa, phải trải qua các cơn cám dỗ, xin Mẹ thương phù trì để con không bao giờ sa ngã. Vâng, lạy Mẹ, xin Mẹ làm cho con qua lò lửa của những thử thách đó, như vàng qua lửa, được trở nên thanh sạch và vững vàng hơn.” – Rồi khi có cơn cám dỗ nặng nề xảy đến một cách ghê sợ, chúng ta hãy làm như đứa trẻ bị chó dữ đuổi cắn, chúng ta hãy bám lấy áo Mẹ, hãy kêu cứu Mẹ Maria : “Ôi lạy Mẹ Maria, xin cứu con, con không thể chịu nổi nữa !”. Và Mẹ Maria sẽ bồng ta lên trong vòng tay Mẹ, con qủi địa ngục sẽ không dám làm gì ta nữa.

Vậy ta hãy giữ vững lòng tin tưởng và tín thác vô biên nơi Chúa Giêsu và Mẹ Maria. Hãy sống can đảm và an vui trong ân sủng, tin rằng với ơn trợ lực của Chúa Giêsu và sự phù trì của Mẹ Maria, địa ngục cũng không thể làm hại được ta. Đôi khi chúng ta có thể hoảng hốt, thấy như vực thẳm của xác thịt và của hỏa ngục đang mở ra dưới chân ta, đe nuốt sống ta. Và chúng ta có cảm tưởng như cơn vũ bão sẽ làm ta sa ngã thảm hại. Nhưng đó chỉ là sự sợ hãi tự nhiên của ta là loài yếu đuối. Thật ra, chúng ta không có gì phải lo, Chúa Giêsu toàn năng và Mẹ Maria, Nữ Vương các thiên thần không mạnh hơn hỏa ngục muôn ngàn lần sao ? Mẹ Maria, Nữ Vương các thánh đồng trinh là Mẹ chúng ta, Mẹ là sự an toàn tuyệt đối của ta trong mọi tình huống. Cho nên trong những cơn bão tố hãi hùng nhất, thì giữa vực thẳm đang gào thét và chúng ta, vẫn có cái chắn tuyệt đối an toàn là tình thương của Chúa Giêsu đối với linh hồn ta mà Ngài đã chuộc bằng Máu thánh của Ngài, và tình thương khôn tả của Mẹ Maria đối với ta là những người con dấu yêu của Mẹ.

III.  TÌM HIỂU VAI TRÒ CỦA NHỮNG CƠN CÁM DỖ : ĐÓ LÀ NHỮNG PHƯƠNG TIỆN ĐỂ GIA TĂNG NHÂN ĐỨC BỊ TẤN CÔNG. ĐÓ LÀ NHỮNG CƠ HỘI ĐỂ YÊU MẾN NỒNG NÀN, ĐỂ CHỊU ĐAU KHỔ V.V…

–   PHẢI TẤN CÔNG LẠI BẰNG NHỮNG HÀNH VI CỦA NHÂN ĐỨC KHIẾT TỊNH.

–   NHỮNG KHIẾM KHUYẾT TRONG VIỆC CHỐNG TRẢ CỦA TA KHÔNG LÀM MẤT NIỀM VUI CỦA CHÚA GIÊSU.

Tìm hiểu vai trò của những cơn cám dỗ: Đó là những phương tiện để gia tăng nhân đức bị tấn công. Đó là những cơ hội để yêu mến nồng nàn, để chịu đau khổ v.v…. – Để vững tin trong cuộc chiến đấu chống lại những cám dỗ của ma qủi và xác thịt, cũng như để thêm niềm tín thác trọn vẹn, chúng ta cần phải hiểu vai trò của những cơn cám dỗ. Đối với những linh hồn quảng đại, đó là những phương tiện Chúa quan phòng sử dụng để giúp ta luyện tập các nhân đức. Chúng ta nhớ lời của Thánh nữ Têrêxa Hài đồng Giêsu. Vào cuối đời của ngài, thánh nữ phải trải qua những cơn cám dỗ rất ghê sợ nghịch đức tin. Vì hiểu rõ mục đích của những thử thách đó, thánh nữ đã nói một cách chí lý : “Trong có mấy tháng đó, tôi đã thực hiện nhiều hành vi của đức tin hơn là trong suốt cuộc đời mình”. Nhờ chiến thắng nhiều lần và chiến thắng cách quảng đại, người ta sẽ lớn lên và vững mạnh trong các nhân đức.

Đó là lý do để ta an ủi mình trong những cơn cám dỗ, nhất là trường hợp bị cám dỗ liên miên nghịch đức khiết tịnh. Đôi khi, dầu không ý thức rằng mình đã cố tình lỗi phạm gì hết, nhưng vì các cơn cám dỗ kéo dài và mạnh mẽ, cho nên ta dễ có xu hướng tưởng rằng đó là một dấu xấu. Chúng ta hãy an tâm. Không phải thế đâu. Nhiều khi tính xác thịt nặng nề, cái thân xác bằng bùn mà linh hồn ta bị giam hãm này, cũng đủ giải thích lý do những cơn cám dỗ đó. Ngoài ra, Thiên Chúa thường cho phép những thử thách liên miên này, để luyện lọc và làm đẹp cho đức khiết tịnh của chúng ta mà chúng ta không hay đó thôi. Nếu chúng ta quảng đại và trung thành, nếu chúng ta quyết chí không nhượng bộ kẻ thù, với bất cứ giá nào cũng không ưng theo dầu một sự thỏa mãn nhỏ mọn nào, thì đức khiết tịnh của chúng ta sẽ càng tăng trưởng cách tốt lành. Mỗi cơn cám dỗ mà ta thắng sẽ tăng thêm vẻ đẹp và sự qúi giá của đức khiết tịnh, bởi vì đó là một sự thử thách đau khổ và có khi anh hùng. Mỗi cuộc tấn công bị đẩy lui, mỗi tư tưởng xấu xa bị gạt bỏ sẽ là những viên ngọc qúi gắn vào triều thiên khiết tịnh của ta ở trên trời. Và Chúa biết đấy, những viên ngọc đó có thể rất nhiều trong cuộc đời chúng ta.

Chúng ta ít nghĩ đến khía cạnh đáng an ủi này của những cơn cám dỗ. Có lẽ chúng ta nên năng nhắc cho mình tư tưởng này,  để rút ra những lợi ích của chúng. Khi đó chúng ta sẽ biết qúi những cơn cám dỗ, vì thấy chúng mang lại nhiều lợi ích cho ta, và có lẽ chúng ta sẽ ít khi cầu xin Chúa cất bớt những thử thách đó đi.

Những cơn cám dỗ nghịch đức thanh tịnh sẽ làm cho đức khiết tịnh của ta thêm trong sáng, chúng mài giũa đức thanh tịnh của ta, làm cho viên kim cương thô sơ tự nhiên ngày càng trở nên óng ánh và xinh đẹp, được Chúa Giêsu yêu qúi hơn. Nhưng một điều nữa cũng rất tốt cho những linh hồn quảng đại, đó là những cơn cám dỗ là những cơ hội để họ tỏ lòng mến yêu nồng nàn hơn đối với Chúa Giêsu. Điều này đặc biệt đúng cho các linh mục và các tu sĩ nam nữ, những người đã khấn nhân đức khiết tịnh, đã thánh hiến con người của mình cho Chúa Giêsu. Trong những cơn cám dỗ nghịch đức khiết tịnh, chính lòng trung thành hiền thê của họ bị đặt thành vấn đề. Ma qủi, vì ghen ghét Chúa Giêsu, nên nó muốn phá hoại sự trung tín của các hiền thê của Ngài. Chúng tấn công lòng mến yêu của ta đối với Chúa Giêsu. Linh hồn trung tín và can đảm sẽ trả lời ma qủi như vị thánh trinh nữ xinh đẹp La mã xưa là thánh Agnès rằng : “Hỡi satan hãy cút đi ! Mi muốn gì đây ? Ta đã có vị hôn phu rất yêu thương ta, và ta rất yêu mến Ngài. Vị hôn phu của ta đã chiếm trọn linh hồn ta. Ngài là Đấng các thánh thiên thần phụng sự và thờ lạy. Vẻ đẹp của Ngài, các tinh tú và trời đất đều thán phục. Ta yêu mến Chúa Giêsu Kitô, sinh ra bởi người Mẹ đồng trinh. Khi ta yêu mến Ngài, ta trinh khiết, khi ta đụng đến Ngài, ta càng trinh khiết, và khi ta kết hôn với Ngài ta đời đời trinh khiết.” [2].

Mỗi khi ta bị cám dỗ nghịch đức khiết tịnh. Mỗi khi ta bị ám ảnh bởi những tư tưởng xấu xa, Chúa Giêsu sẽ hỏi ta : “Con có yêu mến Ta không ? Con có tiếc vì đã thánh hiến hồn xác cho Ta không ? Con có tiếc vì đã khấn từ bỏ mọi thú vui xác thịt vì lòng mến Ta không ?”. Và ít là trong tiềm thức, linh hồn tận hiến sẽ thưa lại Chúa Giêsu rằng : “Lạy Chúa Giêsu, con đã hiến dâng tất cả cho Chúa. Lúc này con xin dâng lại, và mãi mãi con xin dâng tất cả cho Chúa.” Như thế sẽ có biết bao hành vi yêu mến thiết tha ! Tất nhiên, đó không luôn luôn là những hành vi có ý thức và có suy nghĩ. Đó thường là những hành vi yêu mến “trực tiếp”, tự phát, nhưng không vì thế mà không đẹp lòng Chúa rất nhiều.

Chúng ta hiểu rõ hơn về giá trị của những cơn cám dỗ nghịch đức khiết tịnh, nếu chúng ta nghĩ đến những hành vi quảng đại và hãm mình mà nhân đức này đòi hỏi nơi chúng ta. Đối với những linh hồn khát khao chịu đau khổ vì Chúa, những cơn cám dỗ này được coi là qúi giá theo một nghĩa nào đó. Vâng, đôi khi chúng làm cho ta đau khổ lắm, nhiều lúc gần như một cực hình của lòng mến yêu…

Một linh hồn thường bị cám dỗ về đức trong sạch đã viết như sau : “Một lần nữa, Chúa Giêsu đã tỏ cho tôi biết những cơn cám dỗ về đức khiết tịnh mà tôi phải chịu đã là một niềm vui cho Ngài, và tôi phải vui vì thấy Ngài vui như vậy. Tôi thấy như Chúa bảo tôi rằng : “Con xem, đó là những cơ hội để con luôn luôn làm vui lòng Cha. Mấy hôm nay, con hầu như bị cám dỗ liên miên, cho nên mỗi lúc con đã có thể từ bỏ mình và thực hiện nhiều hy sinh. Con đã hãm mình, con đã từ bỏ vui thú đó, con đã từ bỏ niềm ước ao đó, thế là con đã mang lại những niềm vui cho Cha”. – Đúng thế, không có gì so sánh được với sự mãnh liệt của những cơn cám dỗ của xác thịt. Nếu từ bỏ những ước muốn của mình, từ bỏ ý riêng để vâng phục ý người khác là điều khó và đau khổ, thì từ bỏ những ước muốn của xác thịt còn khó và đau khổ hơn bội phần, vì những đòi hỏi của xác thịt đôi khi mãnh liệt và chi phối tất cả sinh lực của con người. – Cho nên những cơn cám dỗ này là những cơ hội tuyệt hảo để chịu đau khổ, để từ bỏ mình không phải một hai lần, nhưng là hoài hoài.

Để đi tới chỗ yêu mến Thiên Chúa với một lòng mến yêu rất tinh ròng, ta phải đi tới chỗ chê  ghét cái tôi của mình với một sự gớm ghét thánh thiện. Vậy các cơn cám dỗ nghịch đức thanh tịnh phải được coi là rất tốt cho ta trong việc này. Nó in sâu vào tâm trí ta sự ghê tởm đối với cái tôi xấu xa này, và một lòng mộ mến tuyệt đối hướng về sự thánh thiện vô cùng của Thiên Chúa. Đồng thời những cơn cám dỗ này mang lại cho ta đức khiêm nhường chân thật như thánh Augustinô đã nói : “Yêu mến Thiên Chúa đến mức khinh chê bản thân mình”[3].

Bạn muốn biết Thiên Chúa đã dùng những cơn cám dỗ này như thế nào, để tác thành các vị thánh nam nữ của Ngài không ? Bạn hãy nghe thánh nữ Angêla thành Fôlignô, bạn sẽ thấy các thánh có được xử khác chúng ta đâu. Thánh nữ viết : “Đôi khi xảy ra một sự tối tăm ghê sợ trong linh hồn tôi. Một sự tối tăm của hỏa ngục. Không còn chút hy vọng nào hết. Đêm tối ghê sợ. Và những nết xấu tôi tưởng đã chết trong tâm hồn tôi, lại sống lại nơi thân xác tôi. Ma qủi làm chúng sống lại và còn thấy xuất hiện nhiều nết xấu tôi chưa thấy bao giờ. Khi đó tôi đau khổ đặc biệt ở ba chỗ trên thân xác tôi, những lúc đó lửa tình dục mãnh liệt đến nỗi tôi phải lấy lửa vật chất tự đốt mình để tắt thứ lửa tội lỗi kia. Ôi ! Tôi ước ao được thiêu sống còn hơn ! Tôi kêu lên, tôi gọi tử thần, bất cứ chết cách nào cũng được. Và tôi thưa với Chúa : “Nếu Chúa luận phạt con, thì xin Chúa phạt ngay đi ! Xin đừng trì hoãn ! Vì Chúa đã bỏ rơi con, thì xin Ngài hoàn tất công việc đi, xin vực thẳm hãy nuốt con đi”[4].

Những cơn cám dỗ của ta như vậy còn xa những cơn cám dỗ của vị thánh nữ thần bí vĩ đại này. Và sự khiêm nhường của ta cũng chỉ là hình bóng mờ nhạt của đức khiêm nhường của bà. Đây xin hãy nghe mấy lời của vị thánh nữ này : “Tôi nhìn vào vực thẳm đầy những lỗi lầm của tôi. Tôi chưa làm sao tìm được cách bày tỏ cho thiên hạ thấy những sự khốn nạn của tôi. Tôi muốn giá có thể đi khắp các thành phố và các quảng trường, cổ đeo những miếng thịt và những con cá, và kêu lớn rằng : Đây là đứa xấu xa, đầy gian ác và dối trá. Nó là mầm mống của nết xấu, mầm mống của sự tội. Bà con hãy nhìn xem linh hồn tôi xấu xa như ma qủi, và hãy nhìn xem sự khốn nạn của trái tim tôi. Xin hãy nghe cho rõ : tôi là đứa giả hình đạo đức, là con gái của ma qủi. Tôi là kẻ nói dối. Tôi là kẻ bị Thiên Chúa gớm ghiếc”[5].

Vậy thỉnh thoảng chúng ta nên suy nghĩ sâu thêm về vai trò của những cơn cám dỗ. Nhờ đó chúng ta sẽ dễ dàng vâng theo những chương trình của Chúa, và thay vì sợ hãi và giẫy giụa như những đứa bé không chịu để cho mẹ bồng đi theo mẹ, chúng ta sẽ hiểu thánh ý Chúa hơn và dễ dàng cộng tác với mọi ý định của Ngài. Biết đâu, chính do sự mau mắn và trọn vẹn thi hành thánh ý Chúa như thế, mà chương trình của Chúa sẽ sớm được hoàn tất các giai đoạn, và nhân đó thời gian của các cơn cám dỗ sẽ được rút ngắn lại.

Phải tấn công lại bằng chính những hành vi của nhân đức bị tấn công. – Về phương diện này, không gì bằng khi bị cám dỗ, chúng ta hãy thực hiện những hành vi của nhân đức bị tấn công. Nếu bị tấn công về đức tin, chúng ta hãy bắt chước thánh nữ Têrêxa Hài đồng Giêsu, hãy thực hiện những hành vi của đức tin mãnh liệt, hãy tôn thờ Chúa, không thèm lý luận gì với chước cám dỗ và với đầu óc của mình. Nếu bị cám dỗ về niềm tín thác, chúng ta hãy thưa với Chúa rằng : “Lạy Chúa, con trọn niềm tín thác nơi Chúa”, không lý luận, không cãi lý với chước cám dỗ. Nếu bị cám dỗ nghịch đức khiết tịnh, chúng ta sẽ thực hành nhiều hành vi yêu mến đức khiết tịnh. Chúng ta hãy thưa với Chúa Giêsu rằng chúng ta yêu mến đức trinh khiết trên hết mọi sự. Hãy thầm thĩ cầu nguyện rằng : “Lạy Chúa là nguồn mạch mọi sự thánh thiện và tinh khiết. Ôi sự tinh khiết vô cùng thánh thiện của Chúa, ôi lạy Thiên Chúa vô cùng thánh thiện và tinh khiết, con yêu mến Chúa hết lòng. Xin Chúa ban ơn giữ gìn con luôn trong trắng, xứng đáng là con cái Chúa. Con ghê tởm và chê ghét những sự xúi giục tội lỗi này. Xin cho con chê bỏ và xa lánh tất cả những thú vui hèn hạ này. Con thà chịu cực hình hỏa ngục còn hơn chiều theo những cám dỗ xấu xa này. Lạy Chúa, tâm hồn con nồng nàn yêu mến Chúa, nhưng thân xác con vẫn bị lửa tình dục nung nấu. Xin Chúa thương giúp con luôn chiến thắng và giữ được đức khiết tịnh vẹn toàn”.

Đó là cái gọi là hãy tấn công lại ma qủi. Đó là cách thế bắt nó phải chạy trốn và bị thua trận chắc chắn. Nó muốn cám dỗ ta yêu chuộng điều nhục dục, thì ta lại nói cho nó nghe rằng ta yêu chuộng sự tinh khiết. Chúng ta biến đổi những cơn cám dỗ của nó thành cơ hội nói lên sự trung thành với Chúa và quyết tâm giữ vững đức khiết tịnh. Nó muốn tấn công ta, nhưng ta cậy vào ơn trợ lực của Chúa để tấn công lại nó.

Khi đã quen lợi dụng các chước cám dỗ nghịch đức khiết tịnh, để tiến tới như thế trên đường trọn lành, chúng ta còn có thể cảm thấy được an ủi vì đã có dịp chịu đau khổ vì Chúa, và tỏ lòng trung thành với Chúa. Có thể coi đây là cách ta trả thù ma qủi và xác thịt, bởi vì ta đã sát phạt xác thịt, đã chịu đau khổ trong tâm hồn để mến yêu sự thanh khiết thánh thiện của Thiên Chúa.

Đôi khi niềm vui này sẽ gấp bội. Không những linh hồn cảm thấy vui sướng vì yêu mến sự tinh khiết vô cùng thánh thiện của Chúa, được đau khổ, hãm dẹp xác thịt để yêu mến Thiên Chúa vô cùng tinh khiết, nhưng linh hồn còn thấy mình vui sướng vì được yêu mến Chúa thay cho vô vàn vô số những linh hồn không yêu mến Ngài, hoặc yêu mến Ngài qúa ít, bởi vì họ đang say đắm những thú vui xấu xa và hèn hạ. Như vậy, có những lúc các linh hồn tận hiến cảm thấy Chúa đòi hỏi họ phải giữ vai trò đền tạ. Một tình cảm sâu xa và ngọt ngào sẽ cho họ ý thức rằng : họ là niềm an ủi của Thánh Tâm Chúa, bởi vì khi mạnh mẽ và quảng đại chống lại các chước cám dỗ của xác thịt, họ chịu đau khổ để đền các sai lỗi của mình và những tội lỗi của biết bao linh hồn khốn nạn.

Cũng có thể những cám dỗ kia không nặng nề, không lôi kéo vào đường tội, nhưng không vì thế mà chúng ta không đáng ngại. Chúng không phải là điều xấu, không phải là tội, nhưng chúng sẽ dẫn đưa ta đến điều xấu, nếu chúng ta không cảnh giác. Đó là sắc đẹp, vẻ dễ thương, những nét có duyên, tất cả những cái thường gây ấn tượng và manh nha chia sẻ tâm hồn ta, không để nó trọn vẹn thuộc về Chúa như ta đã khấn hứa. Những lúc đó ta phải giật mình, phải thực hiện những hành vi yêu mến nồng nàn đối với Thiên Chúa vô cùng xinh đẹp và thánh thiện, chỉ được chiêm ngưỡng một chút vẻ đẹp đó cũng đủ làm cho các thánh vui sướng đến xuất thần. Cho nên ta hãy tự nhủ rằng mọi vẻ đẹp của loài người sẽ bị coi là hết sức xấu xí so với vẻ đẹp thần linh của Chúa.

Những khiếm khuyết trong việc chống trả của ta không làm Chúa mất vui. – Bây giờ chúng tôi cần phải trả lời cho cuộc vấn nạn mà nhiều linh hồn quảng đại thường nêu lên, khiến họ mất vui khi bị những cơn cám dỗ, mất niềm an ủi mà đáng lẽ họ phải cảm nhận được như chúng ta vừa thấy trên đây. Họ tự nhủ : “Vâng, tôi biết Chúa gửi đến cho tôi những cơn cám dỗ đó để giúp tôi trở nên khiêm nhường hơn, yêu mến Chúa hơn, và nhất là để được thanh luyện và trở nên trong sạch hơn. Ngài tạo cho tôi những cơ hội để tỏ lòng yêu mến Ngài nhiều hơn, làm vui lòng Ngài hơn. Với ơn trợ lực của Ngài, tôi không sa ngã dưới sức tấn công của ma qủi. Theo nghĩa đó, tôi đã làm vui lòng Chúa và vui lòng Mẹ Maria. Nhưng, than ôi! Tôi đã phạm biết bao khiếm khuyết trong khi chống trả, đã thiếu tế nhị, thiếu can trường : tất cả những sự thiếu quảng đại đó có thể đã làm Chúa Giêsu không vui, khi nhìn thấy những chiến thắng của tôi. Ôi, lạy Chúa, ước chi con biết lợi dụng các cơn cám dỗ đó, những cơ hội đó !”.

Hỡi linh hồn được Chúa yêu thương ! Bạn nên nhớ rằng Chúa Giêsu biết rõ và chấp nhận cái phần yếu đuối khốn nạn của bạn. Ngài biết những khi linh hồn mỏi mệt, nó không chống cự được cách mạnh mẽ và mau lẹ như lúc nó nhiệt thành. Ngài biết thân xác ta, và đôi khi bệnh tật đau yếu làm cho sức chống cự của ta không được mạnh mẽ và còn có vẻ ể oải. Ngài tính đến tất cả, và những khiếm khuyết này không làm giảm niềm vui của Ngài đâu. Trái lại, nếu ta bình tĩnh hạ mình xuống, nếu thay vì lo lắng và mất thời giờ tự phân tách xem mình đã bất trung đến đâu, có bí mật ưng theo chút nào chăng, chúng ta hãy tín thác gieo mình vào lòng Chúa, hết dạ yêu mến Ngài và xin lỗi Ngài về tất cả mọi sự thiếu sót ta nhận thấy cũng như không nhận thấy, thì những khiếm khuyết đó sẽ gia tăng niềm vui cho Chúa Giêsu. Tất cả niềm vui mà chúng lấy mất của ta, tất cả sự thỏa mãn và niềm tự tin mà chúng lấy mất của ta, sẽ biến thành một niềm vui lớn, thêm vào cho niềm vui của Thầy chí thánh.

Lạy Chúa Giêsu, chính con cũng đã nhiều lần sa vào lỗi lầm này. Nhiều khi, sau khi những chiến đấu cam go để bảo vệ đức khiết tịnh, con biết chắc đã thắng trận và đã làm vui lòng Chúa. Nhưng con cũng thấy cần phải hạ mình xuống, bởi vì nhiều lần con đã thích tự phân tách, mất thời giờ đắn đo các tâm tình của mình để chắc rằng mình đã không sai phạm, và nhất là để tự biện minh cho mình mọi bề. Bây giờ con thấy rõ đó là điều không nên làm. Vâng, con phải vui sướng vì sự khiêm nhường mà những chiến thắng của con mang lại cho con. Con phải vui sướng và tin tưởng, không phải vì nhìn vào sự thẳng thắn của các hành vi của con, nhưng nhìn vào tình thương và ân sủng Chúa đã bao bọc con. Con phải hy vọng và tin chắc sẽ giữ được sự trong sạch nhờ vào Chúa Giêsu đang cư ngụ ở trong con, và nhờ vào sự che chở của Mẹ Maria Vô Nhiễm. Vâng, lạy Chúa Giêsu, lạy Mẹ Maria, con xin hai Đấng ơn rất trọng này, là làm vui lòng hai Đấng rất nhiều với đức trinh khiết của con, mặc dầu con bị tấn công bởi những cơn cám dỗ. Lạy Chúa Giêsu, vì lòng thương yêu lớn lao Chúa dành cho con, con dám hy vọng đã làm vui lòng Chúa nhiều trong dĩ vãng, mặc dầu nhiều khi con đã thiếu sót trong sự chống trả các cơn cám dỗ đó.

Tuy nhiên, nếu như thế vẫn chưa đủ để bảo đảm sự bình an và vui mừng cho tâm hồn ta, chưa đủ sức giúp ta an tâm về những khiếm khuyết của mình, thì chúng ta hãy ném tất cả những sự bất toàn và khiếm khuyết đó vào trong Thánh Tâm vô cùng thánh thiện của Chúa Giêsu, hoặc vào trong Trái Tim Vẹn sạch và Vô nhiễm của Mẹ Maria. Tất cả những sai lỗi nhỏ mọn đang làm mờ vẻ trong sáng đức thanh tịnh của ta sẽ lập tức biến mất như một hạt bụi của bùn nhơ trong Đại dương vô cùng tinh khiết của Thánh Tâm Chúa và khiết tâm Mẹ Maria.

Sau cùng, lên cao thêm, lên cao mãi, cho tới những tầng trên hết, chúng ta quên mình đi, quên đi tất cả những nhân đức què quặt của mình để vui sướng chiêm ngưỡng sự tinh khiết thần linh của Thiên Chúa. Như chim phượng hoàng, tôi sẽ say sưa nhìn thẳng vào mặt trời của tinh khiết và thánh thiện, và tôi sẽ thưa Chúa rằng : “Ôi lạy Chúa, sau cùng con đã tìm thấy sự tinh khiết mà con hằng khát khao mơ ước, và con đã thấy hơn sự con ước mơ. Con đã thấy sự tinh khiết vẹn toàn, vượt xa mọi  tưởng tượng của con muôn ngàn lần. Con đã tìm thấy, không phải trong trái tim con, nhưng ở nơi Chúa mà con yêu mến và tôn thờ. Nếu thấy ở trong con, con sẽ vui thỏa biết bao ! Nhưng con đã thấy ở nơi Chúa là Đấng con yêu mến muôn vàn lần hơn con yêu chính mình con, cho nên sự vui sướng đã vượt qúa mọi khát khao và mọi mơ ước của con. Ôi sự tinh khiết thần linh của Chúa, con rất sung sướng, vì từ nay Chúa là của con, Chúa sẽ là sự tinh khiết của con, hôm nay và mãi mãi đến muôn đời. “Thiên Chúa của tôi là của tôi, và tôi là của Ngài, Ngài là Đấng chăn những con chiên của Ngài giữa những bông huệ” (Dc 2,16).

 

Paul De Jaegher S.J.

[1] Mgr Gay, Opuscule de la tentation (Tiểu tác phẩm bàn về cơn cám dỗ), ch.II.

[2] Sách Breviarium Romanum, Bài đọc ngày lễ thánh Agnès.

[3]     Thánh Augustinô, De civitate Dei, lib XIV, ch. 28.

[4] Livre des visions (cuốn sách những thị kiến), bản dịch tiếng Pháp của Hello, ch. XIX.

[5] Livre des visions (cuốn sách những thị kiến), bản dịch tiếng Pháp của Hello, ch. XIX.

Hạnh Phúc – Chương 4: Con Cái - TÌNH MẪU TỬ

Nơi con người, tình mẫu tử có hai mặt, và phức tạp hơn tình mẫu tử nơi các loài động vật khác. Thứ nhất, động tác sinh nở nơi con người không khác gì nơi muôn vật khác. Như cây sinh trái, gà ấp trứng, mọi bà mẹ cũng góp phần sinh sản ra cuộc sống mới. Và thật chí lý khi nói về người phụ nữ: “Phúc cho hoa trái của lòng bà!”

Tuy nhiên tình mẫu tử nơi con người còn mặt thứ hai siêu vời hơn tức là tinh thần. Linh hồn đứa bé không sinh ra từ linh hồn hay thân xác bà mẹ, mà được chính Chúa tạo ra một cách mới mẻ đoạn thổi vào thân xác của bào thai. Tình mẫu tử về mặt thể lý được ca ngợi do người mẹ đồng hợp tác với Chúa là Đấng phú cho đứa bé một linh hồn và cho phép người phụ nữ cưu mang linh hồn ấy trong xác thịt của bà. Không phải người phụ nữ này mang trong mình một con vật nhỏ nhoi mà chính là một con người được tạo dựng theo hình ảnh của vị Thiên Chúa, Đấng tạo dựng ra con người ấy.

Như thế mọi đứa trẻ do người phụ nữ sinh ra đều có hai người Cha: người cha trần thế truyền cho bé sự sống và người Cha thiên quốc ban cho bé một nhân vị, một linh hồn, một cái “ngã” không thể nào thay thế được. Người mẹ là tác nhân thiết yếu cộng tác vào công việc của hai người Cha này. Mối tương giao của riêng bà và đứa bé phát sinh hai khía cạnh: khía cạnh làm mẹ đứa bé theo đó về mặt thể lý hầu như đứa bé lệ thuộc hoàn toàn vào người mẹ. Tuy nhiên cũng còn mối tương quan của người mẹ – với một nhân vị (được biểu lộ nơi phép rửa, lúc mà đứa bé được đặt cho một tên thánh). Mối tương quan thứ hai này xác nhận phẩm giá và cái ngã tách biệt của đứa bé dù là nó chỉ bé tí xíu, đồng thời báo trước sau này nó có quyền hạn tự sống cuộc sống riêng mình, đồng thời có quyền lìa cha bỏ mẹ để sống với vợ của nó.

Cuộc sinh nở nào cũng đòi buộc phải có sự phục tùng và kỷ luật. Đất đai còn phải chịu cày xới trước khi thụ động đón nhận mầm gieo. Tuy nhiên, nơi người phụ nữ, nàng không phải thụ động phục tùng mà đây chính là hành vi hy sinh, sáng tạo đầy ý thức, và vì sự vô vị lợi này mà toàn bản thân nàng đã được nên hình nên dạng. Ai cũng đều rõ là phụ nữ có khả năng chịu đựng hy sinh hơn nam giới nhiều; một người đàn ông có thể là người anh hùng trong một cơn hứng khởi, nhưng sau đó lại trở về tình trạng tầm thường như trước. Đàn ông thường thiếu đức tính kiên trì là đức tính giúp người phụ nữ sống anh hùng hết năm này sang tháng khác và sống anh hùng từng giây phút trong cuộc sống của họ qua việc đón nhận đều đặn các phận vụ thường dễ làm tiêu hao tinh thần của họ; không phải chỉ ban ngày mà còn cả ban đêm, không phải chỉ tâm hồn mà còn cả thân xác, người phụ nữ cũng đến chia sẻ nỗi đớn đau của tình mẫu tử. Đó là lý do người nữ thường hiểu sâu sắc hơn người nam về học thuyết ơn cứu chuộc, bởi vì người phụ nữ tham dự vào sự liều chết trong lúc sinh con, và họ hiểu được thế nào là sự hy sinh thân mình cho kẻ khác suốt những tháng ngày trước khi sinh nở.

Hai qui luật thiêng liêng lớn lao kết liên thành một nơi một bà mẹ: yêu tha nhân và cùng hợp tác với ân sủng Chúa – và cả hai qui luật này lại được áp dụng trong một đường lối duy nhất. Trừ tình yêu của một bà mẹ ra thì tình yêu tha nhân luôn có nghĩa là tình yêu dành cho một cái ngã khác; còn tha nhân của bà mẹ trong thời mang thai thì lại trở thành một với bà ta, mặc dù hoàn toàn được yêu khác với cái ngã của bà ta. Giờ đây, đôi lúc sự hy sinh cho tình yêu tha nhân lại xảy ra ngay trong da thịt bà, tác nhân và đối tượng hành vi hy sinh của bà đều được chứa đựng bên trong người bà.

Còn việc cộng tác với ân sủng nơi một bà mẹ thì mặc dù bà không mấy ý thức được, nhưng bà vẫn là người cộng sự của Thiên Chúa: theo một nghĩa nào đó, mọi bà mẹ đều được “Chúa Thánh Linh phủ bóng”. Dù không là một linh mục, bà cũng được uỷ thác cho một thứ quyền dành riêng cho linh mục, tức là đem Chúa đến cho con người, và đem con người đến với Thiên Chúa. Qua việc chấp nhận vai trò làm mẹ, bà mang Chúa đến cho con người bằng cách cho phép Thiên Chúa thổi vào trong thân xác bà một linh hồn mới mẻ để bà cưu mang. Đồng thời bà cũng mang con người đến cho Thiên Chúa cũng qua hành vi sinh nở khi bà bằng lòng trở nên một dụng cụ qua đó một người con Chúa được sinh ra trong trần gian. Phải là loạn thị mới xem tình mẫu tử như là một vấn đề chỉ can hệ tới một người đàn ông và một người đàn bà: như thế là tước đoạt mất danh dự dành cho nó. Bởi vì để hiểu được ý nghĩa thực sự của tình mẫu tử, chúng ta còn phải thêm yếu tố linh thiêng vào việc tạo thành một đứa bé. Chúng ta phải nhìn ra đây là công việc của một người phụ nữ hợp tác với chồng, là người cha của đứa bé xét về mặt nhân loại, và với Chúa là người Cha ban cho đứa bé linh hồn vĩnh cửu, bất diệt khác hẳn mọi linh hồn khác từng được tạo ra suốt dòng lịch sử thế giới. Như thế, mọi tình mẫu tử nơi con người đều bao hàm việc hợp tác với Thiên Chúa.

Gm. Fulton Sheen

Gương Chúa Giêsu I - 19. CÔNG VIỆC MỘT TU SĨ

Tinh thần tu sĩ

Đời sống một tu sĩ tốt, phải tô điểm bằng mọi nhân đức, sao cho tinh thần bên trong, ăn nhịp được với điệu bộ bên ngoài.

Đã hẳn bên trong phải trọn hảo hơn bên ngoài nhiều mới hợp lý, vì Chúa hằng nhìn xét ta luôn và, dầu ở đâu, ta cũng phải tận tình kính cẩn. Nhất là khi tới trước mặt Chúa, ta phải trong sạch như Thiên thần.

Hằng ngày ta phải quyết tâm lại và cố gắng sống cho sốt sắng như những ngày ta mới trở lại.

Ta phải thưa Chúa: “Lạy Chúa, Chúa Trời con, xin giúp con giữ điều quyết định và vững tâm phụng thờ Chúa; xin giúp con bắt đầu làm việc hẳn hoi từ hôm nay, vì công việc từ đây về trước đều không có gì đáng kể”.

Quyết tâm và thực hành

Ta tiến bộ nhiều hay ít là tùy ở điều ta quyết định, và càng muốn tiến bộ nhiều càng phải thận trọng nhiều.

Người quyết định hẳn hoi mà đôi lúc còn sa sẩy, thì người ít quyết định hay quyết định sơ sài, sẽ sa sẩy đến đâu!

Có nhiều cách bỏ điều quyết định. Mà đã bỏ việc phải làm – dầu là việc nhỏ mấy – cũng không thể không hại được.

Người công chính quyết định theo ơn Chúa hơn là theo cái khôn của mình và mưu tính việc gì, họ cũng tin tưởng nơi Chúa.

Vì “Mưu sự tại nhân, thành sự tại thiên” (1) và “Người đâu tự tìm lối phải đi”. (2)

Việc thiêng liêng

Nếu vì lý do đạo đức hay vì mưu ích cho người khác mà đôi khi phải bỏ việc làm hằng ngày: việc đó sau bổ khuyết lại không khó lắm.

Nhưng nếu vì nhàm chán hay vì biếng lười mà bỏ: đó là một khuyết điểm lớn và không thể không có hại.

Ta hãy làm hết sức có thể: dầu vậy ta cũng chưa chắc khỏi sa sẩy trong nhiều lỗi lầm.

Vậy lúc nào cũng nên quyết định một điều rõ rệt: nhất là quyết định sửa những khuyết điểm nào có hại cho đường tiến đức của ta hơn cả.

Ta cũng phải xem xét và chỉnh đốn cả trong lẫn ngoài, vì cả hai cùng liên quan đến việc tiến bôï tinh thần của ta.

Xét mình

Không thể hồi tâm luôn được, ít ra bạn hãy hồi tâm từng lúc: mỗi ngày một lần: tốt hơn: sáng và chiều.

Sáng dậy hãy quyết tâm, chiều đến xét lại cách sinh hoạt trong ngày: đã nói làm và tưởng nghĩ những gì? Biết đâu trong đó bạn đã phạm đến Chúa và người khác.

Hãy tự võ trang cho ra dáng một chiến sĩ dũng cảm chiến đấu với mưu chước của ác quỉ.

Hãy hãm tính mê ăn: và Bạn sẽ dễ dàng cầm hãn các khuynh chiều khác của nhục dục.

Đừng bao giờ ở nhưng: hãy đọc, viết, cầu nguyện suy gẫm hay làm một việc gì hữu ích cho mọi người.

Riệng về công việc chân tay cần suy xét đắn đo nhiều, vì không phải mọi người cùng làm việc như nhau.

Tổ chức đời sống tư

Việc nào không phải là việc chung, không nên để lộ ra ngoài. Việc riêng cứ làm kín đáo chắc chắn hơn cả.

Hãy lưu ý đừng biếng lười trong việc chung mà chăm chú trong công việc riêng.

Tuy nhiên, sau khi chu tất hoàn toàn và trung tín được việc chung, còn giờ bạn có thể dùng làm việc riêng tùy theo lòng sốt sắng.

Không phải mọi ngượi cùng làm một việc như nhau: có việc hợp cho người này có việc hợp cho người khác hơn.

Công việc cũng nên phân theo thời giờ: việc này làm trong ngày lễ hợp hơn, việc khác chỉ hợp với ngày thường.

Việc này cần cho ta khi phải cám dỗ việc khác lúc bình an, thư thái.

Việc này hợp cho ta lúc sầu muộn, việc khác lúc được ơn Chúa an ủi.

Gặp ngày lễ trọng, ta nên nhắc lại việc đạo đức và xin các Thánh cầu giúp ta sốt sắng hơn.

Ta hãy quyết tâm sống từ lễ này đến lễ khác như thể ta sắp lìa khỏi thế tục để tới ngày lễ bất diệt.

Vậy trong những ngày đó, ta phải dọn mình cẩn thận, sống thánh thiện hơn, giữ luật chu đáo hơn, như thế là ta sắp đi lĩnh nơi Chúa phần thưởng của công việc ta làm.

Nếu Chúa chưa ban thưởng, ta hãy tin là tại ta chưa dọn mình đủ, ta chưa đáng được vinh dự lớn lao Chúa sẽ ban cho ta trong thời hạn đã định.

Trong khi chờ đợi ta hãy cố dọn dẹp cho sẵn.

Thánh Luca viết: “Phúc cho người tôi tớ nào Chúa gặp đang thức lúc Ngài đến. Ta bảo thực: Ngài sẽ đặt người đó làm quản lý tất cả tài sản của Ngài”. (3)

SUY NIỆM

Đời sống con người trên mặt đất là một cuộc chiến không ngừng với ma quỉ, với trần tục, với chính mình.

Có người lánh mình trong viện tu, có người sống giữa trần tục… nhưng dầu ở đâu, phần thắng lợi bao giờ cũng về bên biết cẩn trọng luôn.

Chỉ ai quen trầm tĩnh, yêu vắng lặng, biết giữ lời nói, tư tưởng, cảm tình, trung tín làm các việc tầm thường, người đó mới tránh được cám dỗ và đáng ơn trời giúp.

“Ai khinh điều nhỏ, dần dà sẽ sa sẩy” Lời Đức Chúa Thánh Thần.

Lạy Chúa, xin giúp con nhận định được rõ chân giá trị của việc làm vì nghĩa vụ và việc theo ý riêng: việc nghĩa vụ chính là những sinh tố cốt yếu để di dưỡng tinh thần, còn việc riêng chỉ là của nuôi phụ để thêm hứng khởi và phấn đấu.

Lạy Chúa, con đã mệt vì những ước muốn suông, những nghĩ mà không làm, những hứa mà không giữ. Xin Chúa giúp con đạt được ước muốn và thực hiện được ý nghĩ về nhân đức.

—————-
1. Prov. XVI, –
2. Jer. X, 23
3. Luc. XII 43, 44