6. Văn Hóa & Gia Đình

VĂN HÓA VÀ GIA ĐÌNH - NGÀY CỦA CHA

(Viết về người cha của tôi nhân “Ngày của Cha” – Chúa nhật 16.6.2019)

*BA TÔI QUÊN TUỐT*

ĐẠO BINH ĐỨC MẸ

1. Tôi hỏi: “Ngày xưa con trốn học, bị cô giáo hạ bậc hạnh kiểm. Ba có nhớ không, ba?”.

Ba tôi hỏi lại: “Có như vậy sao con?”.

2. Tôi hỏi: “Ngày xưa, nhiều lần con hư, quên lời dạy, quên việc nhà, quên cả những bài tập về nhà. Ba có nhớ không, ba?”.

3. Tôi hỏi: “Ngày xưa, nhiều lần, vì hiếu động, con phá phách, làm phiền hàng xóm, hàng xóm gọi ba sang nhà họ, họ kể tội con, họ nói nặng lời ba. Ba có nhớ không, ba?”.

4. Tôi hỏi: “Ngày xưa, nhiều lần ba dẫn con đến trước mặt người lớn, buộc con phải xin lỗi họ. Cuối cùng chính ba còn thêm: Cháu nó hư, xin ông bà bỏ qua cho. Tôi sẽ dạy cháu. Tôi sẽ dạy cháu… Ba có còn nhớ không, ba?”.

5. Tôi hỏi: “Ngày xưa, có lần, trong khi gây nhau với lũ bạn trang lứa, người lớn nghe được, nhưng thay vì khuyên can, họ lại bênh con của họ. Họ miệt thị ba mẹ. Lúc bấy giờ, con không hiểu những lời miệt thị ấy. Bây giờ con đã hiểu và nghe buốt tâm hồn. Chắc lúc đó ba buồn lắm! Ba có nhớ không, ba?”.

6. Tôi hỏi: “Ngày xưa, có lần con mải rong chơi, con rong chơi đến quên giờ cơm, quên cả chiều đã hết nắng. Vừa mới đi làm về, còn chưa kịp hớp một ngụm nước, ba và mẹ phải tất tả lao đi tìm con. Ba có nhớ không, ba?”.

7. Tôi hỏi: “Ngày xưa, có lần ba làm ngựa để con cưỡi trên lưng. “Ngựa” đang phi ngon lành, bỗng dưng con đòi “ngựa” phải phi qua con mương phía trước nhà. Sợ con té xuống mương vì không thể giữ thăng bằng, ba cương quyết không theo ý con. Con giận dỗi, khóc lóc, giãy giụa. Ba có nhớ không, ba?”.

8. Tôi hỏi: “Ngày xưa ba chở con trên chiếc xe đạp thồ. Nhìn bạn mình được ba nó chở đi học bằng chiếc xe thật đẹp. Trưa tan học về, con đòi ba mua một chiếc xe y như thế. Ba bảo, con ráng họ, ăn nhiều, lớn tí nữa rồi ba sẽ mua. Con không chịu, giận ba. Ba còn nhớ không, ba?”.

9. Tôi hỏi: “Nhà mình nghèo. Trời mưa anh em chúng con phải lấy đủ các loại thau, xô, chậu, xoong, nồi… hứng nước mưa bên trong nhà. Buổi chiều hôm ấy, ba đi làm về, chở theo sau cuộn giấy carton có tráng dầu hắc (có người gọi là nhựa đường – loại dùng lợp nhà tạm thời). Đêm ấy một mình ba leo lên mái nhà, phủ cuộn giấy lên trên mái. Đến khuya ba mới lợp xong. Ba lợp lại mái nhà đã rách vào ban đêm, vì sáng mai ba không thể bỏ việc làm. Ba vẫn nhớ phải không, ba?”.

10. Tôi hỏi: “Nhà mình nghèo. Nhưng có lần con bị bệnh phải nằm bệnh viện. Người ta đòi một khoản viện phí, nếu không, họ sẽ từ chối chữa trị cho con. Cả ba và mẹ thay nhau năn nỉ.

Sau cùng, con nghe ba nói: Xin bác sĩ thương con tôi, tiếp tục nhận con tôi. Tội nghiệp nó lắm. Tội nghiệp nó lắm. Xin cho tôi khất đến chiều nay thôi… Rồi suốt ngày hôm ấy con không một lần thấy ba vào thăm con.

Đến chiều, ngay đúng giờ người ta bắt đầu đóng cửa phòng “Thu ngân”, con lại thấy bóng ba chạy thật nhanh. Rồi ba cúi đầu trước một cô gái hình như nhỏ tuổi hơn ba. Người ta cũng thương tình mở cửa đón ba. Hôm ấy ba là người khách cuối cùng của phòng “Thu ngân” trong bệnh viện.

Rời phòng Thu ngân với tờ hóa đơn trên tay, đôi môi ba khẽ cười vì đã có thể tiếp tục chữa bệnh cho con.

Nhưng sao con lại thấy đôi chân ba như chẳng thể nhấc lên nổi. Ba bước thấp bước cao đầy vẻ mệt mỏi, khác hẳc lúc ba chạy vào.

Ba tìm đến chiếc ghế đá bên hiên bệnh viện nằm xuống đó. Hơi thở của ba nặng nhọc, đôi mắt trũng sâu, gương mặt phờ phạc, đầu tóc rối bù… Ba vẫn nhớ phải không, ba?”…

Thật lạ lùng. Tất cả các câu hỏi về sự nhọc nhằn, xưa ba đã từng vì chúng tôi mà chịu đựng, ba chỉ trả lời tôi bằng câu hỏi khác: “Có như vậy sao con?”, y như ba chẳng còn nhớ gì hết vậy.

Nhiều lắm. Nhiều thật nhiều những gì mà ba mẹ đã cho chúng tôi. Mười điều kể ra, chỉ là đại diện, chỉ là nói thay cho tất cả mọi điều mà một đời ba mẹ tôi sống và hiến dâng cho lũ cháu, đàn con.

Những điều xảy ra ấy, dẫu thời gian có thể đã trôi xa lắm. Nhưng cũng có những hoàn cảnh chưa lâu. Nhưng chưa bao giờ tôi nghe ba mẹ nhắc lại những lao đao mà ba mẹ đã từng nếm trải.

Riêng ba, người đàn ông hay trầm ngâm, hiền lành, ít nói, chỉ nhắc đi nhắc lại: “Giờ ba thật hạnh phúc vì các con của ba đã thành đạt, đã nên người”. Ba khuyên: “Chỉ cần anh em chúng con yêu thương nhau là đã trả hiếu cho ba mẹ”…

Kính thưa ba, đỉnh Thái Sơn có thể không nhớ nổi bao nhiêu lần mình đã trơ gan cùng bão táp. Ba của con có thể quên tất cả những gì mà một đời cặm cụi hao gầy cùng sương gió vì chúng con.

Còn chúng con, làm sao chúng con có thể quên được Thái Sơn của lòng mình? Càng nên hình nên dáng bao nhiêu, càng trải nghiệm giữa đời, và thấm thía những cú ngã trong đời, hoặc những lần bị đời đối xử bạc đãi…, chúng con càng muốn trở về căn nhà xưa có hũ cà muối của ba, có chén cơm thơm lừng của mẹ. Dẫu nghèo nhưng vô cùng ấm áp, vô cùng bình yên.

Ba ơi, rong ruổi mải giữa đời, đã biết bao nhiêu lần chúng con thèm trở về đặt mình lên chiếc chiếu đã sờn của nhà mình; thèm kê đầu lên chiếc gối mẹ mới vá vì chính con làm rách sau trận nô đùa với các em, lấy gối làm vũ khí đập vào lưng nhau ình ịch; thèm vô cùng được một lần nữa ngồi trên chiếc xe đạp thồ cũ kỹ của ba và nghe tiếng cót két, cót két vang trên phố, khiến mọi người phải quay nhìn ba con mình…

Nhà mình nghèo, nhưng thuở ấy có ba, có mẹ luôn ở bên, con hạnh phúc không gì bằng…

Ba! Con muốn gọi thật nhiều, muốn gào thật to tiếng “BA” diệu kỳ của lòng con. Con xin ghi tâm khắc cốt đến muôn đời những nhọc lao bươn chải của ba mẹ để anh em chúng con có ngày hôm nay.

Ba mẹ không hoàn hảo. Đơn giản, ba mẹ chỉ là những người cha, người mẹ như bao nhiêu người làm cha, làm mẹ. Nhưng ba mẹ luôn yêu chúng con bằng tình yêu hoàn hảo.

Con cám ơn Chúa vì Chúa đã cho con làm con của ba mẹ. Con thấy phép lạ mà Chúa đã ban cho con trong suốt cuộc đời làm người trên dương thế này không hề ở đâu xa mà chính là ba, là mẹ. Ba mẹ là phép lạ, là hồng ân, là hình ảnh, là tình yêu cụ thể của Thiên Chúa mà con được hưởng cách hết sức sung mãn nơi cõi trần này.

Con hãnh diện vì được làm con của ba, làm con của mẹ. Con muốn thốt lên từ tận trái tim mình lời biết ơn chân thành. Con muốn gào lên từ tận hồn mình những lời mà suốt nhiều năm con vẫn ôm ấp nhưng ngại nói thành lời: Con yêu ba mẹ.

Ba ơi, con cảm ơn ba đã sinh ra con. Cảm ơn ba đã chăm sóc, nuôi dưỡng con đến khi trưởng thành. Cảm ơn ba đã dạy dỗ con. Cảm ơn mọi nỗ lực, mọi nhọc nhằn của ba để con có hôm nay.

Cảm ơn ba đã vui, đã cười hay đã khóc, đã đau vì con. Cảm ơn ba, vì tận tới bây giờ ba vẫn âm thầm dõi theo từng bước con đi. Cảm ơn ba. Con muốn bày tỏ thật nhiều về lòng biết ơn của con. Vì, đơn giản, ba là ba của con.

Dù con có trở thành ai đi chăng, có đạt tới địa vị nào, thì mỗi khi trở về mái nhà của mình, con luôn là đứa con của ba, của mẹ. Con thích nhìn mẹ cười. Con thích ngã mình vào lòng ba.

Mỗi khi về dưới mái nhà mình, chỉ cần nhìn ba mẹ, con thấy cuộc đời đầy lao tác của con, con thấy mọi mang gánh mà người đời có khi vô tình có khi cố ý đã từng giáng trên đôi vai con tan biến hết. Ba mẹ chính là sức mạnh, là nỗ lực, là sự chịu đưng, là nghị lực của con.

Về dưới mái nhà mình, được ở bên ba mẹ, con cảm nhận bình an, thanh thoát và hạnh phúc. Về dưới mái nhà mình, con tưởng chừng cả một bầu trời yêu thương đang đổ ập xuống cho chỉ một mình con tận hưởng.

Ba ơi, mẹ ơi, hãy sống thêm với anh em chúng con thật lâu nhé. Ở độ tuổi tám mươi và gần tám mươi như ba mẹ, mỗi lần nghĩ đến là con phát sợ…

Nhiều đêm bất chợt giật mình thức giấc, nhớ lại hai lần mỗ tim và mạch máu của ba, nhớ đến bệnh cao đường và huyết áp của mẹ con khó khăn để có thể chợp mắt…

Con chỉ còn biết phó dâng ba mẹ cho lòng từ bi của Chúa. Anh em chúng con nguyện sống tốt, đoàn kết cùng nhau trong yêu thương, để ba mẹ có thể vui hưởng thêm chút thời gian của tuổi già…

Lm. JB NGUYỄN MINH HÙNG

-----------------------------------------

VĂN HÓA VÀ GIA ĐÌNH - TIỂU NHẪN, ĐẠI NHẪN

Tiểu nhẫn là một loại tu dưỡng, đại nhẫn là một loại trí tuệ

image.png

Thành công không phải ở chỗ người ta đi thì mình cũng đi, mà ở chỗ người ta dừng lại mà mình vẫn cứ bước tiếp.

Tha thứ cho người khác luôn có sức mạnh hơn trách móc người ta rất nhiều.

Chỉ cần bạn có đôi tai thì bạn sẽ nghe thấy những lời khó nghe. Chớ vì thế mà phiền não.

Biến bạn bè thành kẻ thù thì đó là một loại ngu xuẩn, biến kẻ thù thành bạn bè thì đó là một loại trí tuệ.

Chỉ biết thưởng thức dấu chân gà thì sao có thể nhìn thấy đại bàng dũng mãnh bay lượn trên trời cao. Thế nên cần nhớ rằng, những nơi hấp dẫn người ta nhất luôn là nơi nguy hiểm.

Tiểu nhẫn là một loại tu dưỡng, đại nhẫn là một loại trí tuệ

image.png

 

Trong cuộc đời, không khống chế được bản thân thì sao có thể khống chế được người khác.

Trong cuộc đời, không gian trong tâm càng lớn thì đóa hoa của sự trưởng thành càng tươi tốt xum xuê.

Bất kỳ lúc nào đôi co cãi vã với tiểu nhân thì đều khiến mình trở nên bé nhỏ thấp hèn.

Việc ngu xuẩn nhất là đứng trong bóng râm lại còn nói mặt trời thật bất công.

Dắt một con khỉ lại tưởng mình là Tề Thiên Đại Thánh. Đây là sai lầm mà mọi người thường gặp nhất.

Trong con suối nhỏ, cá thường cảm thấy mình rất lớn, đến khi ra biển cả mới thấy mình quá ư bé nhỏ.

Trên đường đời, người không biết chuyển hướng sẽ mãi mãi không thể đi xa.

Nam Phương biên dịch

VĂN HÓA VÀ GIA ĐÌNH - 4 THỨ HẠNH PHÚC

4 thứ khiến bạn hạnh phúc hơn trúng số độc đắc 

 

Giáo sư tại đại học Harvard cho rằng, trúng xổ số 20 triệu đôla không giúp một người hạnh phúc hơn, nhưng gia đình, bạn bè, lòng biết ơn... có thể làm điều này.

Sanjiv Chopra, nguyên giáo sư y khoa tại trường Y khoa, Đại học Harvard dẫn chứng, sau một năm trúng độc đắc, đa số lại trở về với cuộc sống trước đây của họ, thậm chí một số người còn bất hạnh hơn. Một số người dùng tiền trúng xổ số mua biệt thự lớn, siêu xe, nhưng phần đông lại dành cho cờ bạc. Dù có nhà đẹp, xe sang thì sau ba tháng, đó vẫn chỉ là một ngôi nhà hay chiếc xe, và người ta đã quen với điều đó. Chopra gọi hiện tượng này là sự thích nghi khoái lạc, tức là con người có xu hướng chung là quay trở lại một mức độ hạnh phúc nhất định, dù cuộc sống vật chất thăng trầm ra sao.

Theo Chopra, 4 điều có liên quan một cách khoa học đến hạnh phúc là:

1. Bạn bè và gia đình

Phát triển mối liên kết chặt chẽ với những người mà chúng ta tin tưởng là điều cần thiết cho sức khỏe tổng thể. "Hãy chọn bạn bè một cách khôn ngoan và chia sẻ những điều nhỏ bé cũng như tốt đẹp với họ", Chopra nói.

Gia đình và bạn bè giúp chúng ta hạnh phúc hơn tiền bạc. Ảnh: Glamour

 Gia đình và bạn bè giúp chúng ta hạnh phúc hơn tiền bạc  

                                        Ảnh: Glamour

Những mối quan hệ sâu sắc và ý nghĩa đóng vai trò vô cùng quan trọng với mỗi người. Thế giới đang phải hứng chịu một đại dịch cô đơn, nhiều người cảm thấy bị cô lập trong gia đình, tại nơi làm việc, hay ngoài xã hội. Các nhà nghiên cứu cũng cảnh báo rằng sự cô đơn và cách ly xã hội có thể gây hại cho sức khỏe như hút 15 điếu thuốc mỗi ngày. Trong khi tình bạn có thể làm giảm nguy cơ tử vong, giảm nguy cơ phát triển một số bệnh và có thể tăng tốc độ phục hồi ở bệnh nhân.

2. Tha thứ

Chopra cho rằng, khả năng tha thứ giải phóng bạn khỏi gánh nặng của sự ghét bỏ và những cảm xúc không lành mạnh, vốn tác động tiêu cực đến chỉ số hạnh phúc của mỗi người.

Tổng thống da đen đầu tiên của người Nam Phi Nelson Mandela cũng nói rằng: "Sự oán giận giống như uống thuốc độc còn niềm hy vọng giúp bạn đánh thắng kẻ thù".

Các nghiên cứu đã phát hiện ra rằng tha thứ có thể làm giảm nguy cơ đau tim, lo lắng, trầm cảm và căng thẳng.

3. Cho đi

Chopra nói rằng, tham gia vào các tổ chức từ thiện và quyên góp tiền để giúp đỡ người khác là một trong những cách sử dụng thời gian và tiền bạc hoàn hảo nhất. Những người tình nguyện thường được trải nghiệm hạnh phúc lớn hơn, lòng tự trọng cao hơn và tỷ lệ tử vong thấp hơn những người bình thường.

Một nghiên cứu từ Đại học Chicago phát hiện, "cho đi" thay vì "nhận" có thể dẫn đến hạnh phúc lâu dài. Họ đã thực hiện một thử nghiệm với 96 người tham gia trong 5 ngày, mỗi ngày mỗi người được tặng 5 đôla, với tùy chọn hoặc tiêu cho bản thân hoặc cho người khác. Những người tiêu tiền cho bản thân đã báo cáo sự suy giảm hạnh phúc đều đặn trong khoảng thời gian năm ngày. Còn những người đã đưa tiền cho người khác nhận thấy mức độ hạnh phúc của họ không hề suy giảm trong thời gian thử nghiệm.

4. Lòng biết ơn

Có một câu nói vô danh đã trở nên nổi tiếng: "Nếu bạn không biết ngôn ngữ của lòng biết ơn, bạn sẽ không bao giờ nói chuyện được với hạnh phúc". Chopra khuyên mỗi người nên thực hành lòng biết ơn bằng cách nói: "Tôi biết ơn" ít nhất một lần mỗi ngày. Một nghiên cứu của Hiệp hội Tâm lý Hoa Kỳ đã phát hiện ra rằng làm như vậy có thể giúp một người có tâm trạng tích cực, vượt qua căng thẳng và có thể củng cố các mối quan hệ.

Chopra cho rằng nếu dành thời gian để suy nghĩ về những điều bạn biết ơn, bạn sẽ nhận thức rõ hơn những điểm tích cực và bớt quan tâm đến những điều tiêu cực trong cuộc sống của mình.

Trước đây, triết gia Hy Lạp Socrates từng đúc kết: Hạnh phúc không đến từ những điều kiện vật chất bên ngoài, sự giàu có và quyền lực, mà đến từ việc sống một cuộc sống phù hợp với tâm hồn bạn".

Hoàng Anh (Theo CNB

 

VĂN HÓA VA GIA ĐÌNH - NỘI TÂM TĨNH LẶNG

Kẻ mạnh thực sự là người có nội tâm tĩnh lặng

image.png

 

Bạn đã bao giờ cảm thấy mình bị tổn thương bởi những lời nói ác ý? Bạn đã phản kháng ngay lập tức hay ôm nỗi bất bình trong tâm? Làm thế nào để thoát khỏi vòng luẩn quẩn của sự thù hận?

Mỗi ngày, chúng ta đều có thể gặp phải những tình huống đầy tổn thương: một lời trêu chọc ác ý, một lời nói đùa vô tình khơi gợi nỗi mặc cảm tự ti, dòng tin nhắn mỉa mai coi thường, một lời đánh giá tiêu cực, một bình luận khiêu khích trên mạng…

Những việc dường như nhỏ nhặt ấy gây tổn thương sâu sắc – nhiều hơn so với những gì bạn có thể tưởng tượng. Trong thâm tâm, ta tìm kiếm một lời giải thích tại sao người khác lại đối xử với ta như vậy? Nhưng những lý do khiến ta thấy dễ chịu và nguôi ngoai hơn không dễ tìm. Vết thương lòng càng nhức nhối thì nỗi oán giận lại càng sâu đậm.

Thay vì suy nghĩ quá nhiều về những tổn thương bản thân đang phải chịu, bạn hãy tự nhủ một điều – một sự thật không thể phủ nhận:

Người khác khiến bạn tổn thương vì chính họ cũng đang đau khổ.

image.png

 

Lý do duy nhất khiến một người làm tổn thương người khác, là bởi vì sâu thẳm trong tim họ cũng đang làm tổn thương chính mình. Họ cay đắng, chỉ trích và xúc phạm người khác vì chính họ đang chán nản. Dù bên ngoài họ tràn ngập sự tự tin, dù họ tỏ ra mạnh mẽ và đầy năng lượng, nhưng thực ra tâm hồn họ đang yếu đuối. Vai họ có thể đang run lên và họ phải gồng người để chống giữ. Bất cứ ai an yên trong tâm hồn sẽ không hạ thấp người khác chỉ vì muốn bản thân mình trở nên tốt đẹp hơn.

Một người làm bẽ mặt người khác bởi vì điều ấy khiến anh ta cảm thấy giá trị của mình được nâng lên. Tuy nhiên, sự thật là chính người xúc phạm người khác mới bị hạ thấp bởi hành động ấy.

Sức mạnh thực sự không đến từ việc hạ thấp người khác. Trước sự tấn công của mọi hành động ác ý, bạn vẫn là bạn, một người không cần lấy người khác làm bệ đỡ nâng giá trị của mình. Bạn sẽ mạnh mẽ, cứng rắn và không thấy việc đáp lại những ác ý chĩa vào mình là điều cần thiết.

Kẻ mạnh thực sự là người có nội tâm tĩnh lặng.

image.png

 

Một chân lý hiển nhiên là có nhân ắt có quả, hành động sai trái sẽ bị trừng phạt. Bạn không nhất thiết phải là người cân bằng cán cân công lý. Sớm hay muộn, người khiến bạn tổn thương sẽ phải trả giá một cách thích đáng cho hành động của mình, dù dưới hình thức này hay hình thức khác.

Và bạn, vốn ở vị trí một nạn nhân của những hành động ác ý, trở thành khán giả của vở kịch công lý. Họ có thể không xin lỗi bạn, nhưng cũng chẳng thể trốn chạy luật Nhân Quả. Sự tha hóa và đánh mất chính mình là cái giá lớn nhất họ phải trả.

Con người có xu hướng bị cám dỗ bởi sự trả thù và chọn con đường dễ dàng, nhưng cách duy nhất để phá bỏ vòng luẩn quẩn của thù hận, chính là tìm đến căn nguyên của vấn đề – buông bỏ những nỗi đau.  

Lấy sự tử tế đáp lại độc ác, như những gì các bậc cổ Thánh tiên hiền đã dạy, học cách nhìn kẻ thù bằng ánh mắt thương xót và cảm thông. Khi làm được điều ấy, bạn đã biết đến một phần của tình yêu gọi là sự tha thứ.

Khiêm Từ